Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 32

तदधोंऽडकटाहोथ कोटिमात्रस्तथापरः । देवी युक्ता कपालीशा दंडहस्तेन चापि सा

tadadhoṃ'ḍakaṭāhotha koṭimātrastathāparaḥ | devī yuktā kapālīśā daṃḍahastena cāpi sā

ถัดลงไปมี ‘โอมฺฑกฏาหะ’ มีขนาดหนึ่งโกฏิ และยังมีอีกชั้นหนึ่งถัดไป ที่นั่นมีเทวีประทับอยู่—กปาลีศา—ทรงถือทัณฑะ (ไม้เท้า) ในพระหัตถ์ด้วย

तदधःbelow that
तदधः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अधः (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययम् (below that)
अण्डकटाहःthe cosmic cauldron (egg-cauldron)
अण्डकटाहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअण्ड (प्रातिपदिक) + कटाह (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अण्डानां कटाहः); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्ययम्; आरम्भ/अनन्तरार्थक (then/now)
कोटिमात्रःof the measure of a crore
कोटिमात्रः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकोटि (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कोटि-परिमाणः); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम् (अण्डकटाहः)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक (thus/likewise)
अपरःanother
अपरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम् (अण्डकटाहः)
देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
युक्ताjoined/associated
युक्ता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त-भूतकर्मणि/भूतकालिक-विशेषण; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; (देवी)
कपालीशाKapālīśā (name/title)
कपालीशा:
Samanaadhikarana (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootकपालिन् (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कपाली ईशः यस्याः/कपालीशः); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; नाम/विशेषणरूपेण (देवी)
दण्डहस्तेनwith a staff in (her) hand
दण्डहस्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदण्ड (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दण्डः हस्ते यस्य); पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-बोधक
अपिalso
अपि:
Sambandha (Addition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/अप्यर्थक (also/even)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; सर्वनाम

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Tirtha: Oṃḍakaṭāha

Type: kshetra

Scene: A dark underworld corridor opens into a vast pit-like realm labeled Oṃḍakaṭāha; at its gate stands Kapālīśā Devī, fierce yet protective, holding a staff (daṇḍa), surrounded by shadowy attendants and faint firelight.

O
Oṃḍakaṭāha
K
Kapālīśā (Devī)

FAQs

Even the lower cosmic regions are governed by divine powers; the presence of Devī signifies order, restraint, and karmic administration.

No earthly tīrtha is praised; the verse describes a cosmological region and a goddess within it.

None; the verse is descriptive.