Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 12

गुहेन निर्मितः कूपो गंगा तत्र तलोद्भवा । माघस्य च चतुर्दश्यां कृष्णायां पितृतर्पणम्

guhena nirmitaḥ kūpo gaṃgā tatra talodbhavā | māghasya ca caturdaśyāṃ kṛṣṇāyāṃ pitṛtarpaṇam

คุหะ (สกันทะ) ได้สร้างบ่อน้ำไว้ที่นั่น และจากก้นบ่อพระคงคาก็ผุดขึ้นมา และในวันจตุรทศีแห่งปักษ์มืดเดือนมาฆะ พึงกระทำพิธีตัรปณะบูชาบรรพชน (ปิตฤ)

गुहेनby Guha (Skanda)
गुहेन:
Karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootगुह (प्रातिपदिक; कुमार/स्कन्द-नाम)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
निर्मितःwas made/constructed
निर्मितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर्मा (धातु; नि + √मा) (कृदन्त: निर्मित)
Formकृदन्त (Past Passive Participle/भूतकर्मणि), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग
कूपःa well
कूपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गङ्गाGaṅgā
गङ्गा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
तल-उद्भवाarising from the bottom (of the well)
तल-उद्भवा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतल-उद्भव (प्रातिपदिक; तल + उद्भव)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (गङ्गा-विशेषण)
माघस्यof (the month) Māgha
माघस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमाघ (प्रातिपदिक; मास-नाम)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
चतुर्दश्याम्on the fourteenth lunar day
चतुर्दश्याम्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक; तिथि-नाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
कृष्णायाम्in the dark fortnight (kṛṣṇa-pakṣa)
कृष्णायाम्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeAdjective
Rootकृष्णा (प्रातिपदिक; पक्ष-विशेष)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (चतुर्दशी-विशेषण)
पितृतर्पणम्offering of libations to the ancestors (pitṛ-tarpaṇa)
पितृतर्पणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ-तर्पण (प्रातिपदिक; पितृ + तर्पण)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (context: act/rite)

Sūta (narrator) to the sages (deduced)

Tirtha: Guha-kūpa / Gaṅgā-talodbhava-kūpa

Type: kund

Listener: Pāṇḍunandana

Scene: Skanda strikes/marks the ground and a well is formed; from its depths Gaṅgā rises as a luminous stream; devotees prepare offerings for pitṛ-tarpaṇa under a Māgha night sky signifying kṛṣṇa caturdaśī.

G
Guha (Skanda)
K
Kūpa (well)
G
Gaṅgā
M
Māgha
K
Kṛṣṇa-pakṣa Caturdaśī
P
Pitṛs

FAQs

Pilgrimage becomes complete when it includes gratitude to one’s ancestors; tīrthas sanctify both devotion to God and duty to Pitṛs.

A Guha-made well from which Gaṅgā manifests—presented as a powerful tīrtha within the Stambheśvara precinct.

Perform pitṛ-tarpaṇa on Māgha kṛṣṇa caturdaśī at this Gaṅgā-associated well/tīrtha.