Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 46

नमः प्रसिद्धाय महौषधाय नमोऽस्तु ते व्याधिगणापहाय । चराचरायाथ विचारदाय कुमारनाथाय नमः शिवाय

namaḥ prasiddhāya mahauṣadhāya namo'stu te vyādhigaṇāpahāya | carācarāyātha vicāradāya kumāranāthāya namaḥ śivāya

ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ผู้เลื่องชื่อว่า “มหาโอสถ” ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ผู้ขจัดหมู่โรคาพาธทั้งปวง ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ผู้เป็นเจ้าแห่งสรรพสัตว์ทั้งจรและอจร ผู้ประทานปัญญาแยกแยะ ขอนอบน้อมแด่พระศิวะ ผู้เป็นกุมารนาถะ

नमःsalutation
नमः:
Predicate/Exclamation (सम्बोधनात्मक-प्रयोग)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नमस्कारार्थक-प्रयोग
प्रसिद्धायto the renowned one
प्रसिद्धाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootप्रसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; विशेषण (to the renowned)
महौषधायto the great medicine (healer)
महौषधाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमहा-औषध (प्रातिपदिक; महा + औषध)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; समासः कर्मधारयः (महद् औषधम्/महौषधः)
नमःsalutation
नमः:
Predicate/Exclamation (सम्बोधनात्मक-प्रयोग)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नमस्कारार्थक-प्रयोग
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन (enclitic)
व्याधिगणापहायto the remover of hosts of diseases
व्याधिगणापहाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootव्याधि-गण-अपह (प्रातिपदिक; व्याधि + गण + अपह)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (व्याधिगणस्य अपहः/अपहर्ता)
चराचरायto (the lord of) the moving and unmoving (beings)
चराचराय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootचर-अचर (प्रातिपदिक; चर + अचर)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; समासः द्वन्द्वः (चराः च अचराः च)
अथand then/also
अथ:
Discourse connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अनन्तरार्थक (conjunctive/then)
विचारदायto the giver of discernment
विचारदाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootविचार-द (प्रातिपदिक; विचार + द)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (विचारं ददाति इति)
कुमारनाथायto the lord of Kumāra
कुमारनाथाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकुमार-नाथ (प्रातिपदिक; कुमार + नाथ)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (कुमारस्य नाथः)
नमःsalutation
नमः:
Predicate/Exclamation (सम्बोधनात्मक-प्रयोग)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नमस्कारार्थक-प्रयोग
शिवायto Śiva
शिवाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

Umāputra (Skanda/Kumāra) praising Śiva

Scene: Śiva appears as the 'Great Medicine': compassionate yet sovereign, radiating cool healing light; Skanda praises with folded hands; attendants and subtle herbs/lotus motifs suggest cure and clarity.

Ś
Śiva
K
Kumāra (Skanda)
V
Vyādhi (disease)
C
Carācara (all beings)

FAQs

Śiva heals both bodily afflictions and inner confusion, granting health and discernment to those who take refuge in Him.

No specific pilgrimage place is named in this verse; the ‘healing’ theme is devotional rather than geographic here.

No direct prescription; the verse supports devotional recitation for well-being and clarity (vicāra).