Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 66

कपालेशस्य सांनिध्ये शक्तिच्छिद्रं हि कीर्त्यते । तस्य तुल्यं परं तीर्थं पृथिव्यां नैव विद्यते

kapāleśasya sāṃnidhye śakticchidraṃ hi kīrtyate | tasya tulyaṃ paraṃ tīrthaṃ pṛthivyāṃ naiva vidyate

“ในพระสันนิธิของกปาเลศวรนี่เอง มีการประกาศตถีรถะชื่อศักติฉิดระ บนแผ่นดินนี้ไม่พบสถานแสวงบุญอันสูงสุดใดเสมอเหมือน”

कपालेशस्यof Kapāleśa
कपालेशस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकपालेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular
सांनिध्येin the proximity/presence
सांनिध्ये:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसांनिध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular
शक्ति-च्छिद्रम्Śakticchidra (the 'cleft of Śakti')
शक्ति-च्छिद्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक) + छिद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (शक्तेः छिद्रम्); Nominative singular
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थक (indeed/for)
कीर्त्यतेis proclaimed
कीर्त्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कीर्त् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद, कर्मणि-प्रयोग (passive): 'is proclaimed/celebrated'
तस्यof that (place)
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular
तुल्यम्equal
तुल्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular (predicate adjective)
परम्supreme
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular (superlative sense: supreme)
तीर्थम्pilgrimage place
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
एवat all / indeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
विद्यतेis found
विद्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु; 'to be found')
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद: 'exists/is found'

Maheśvara (Śiva)

Tirtha: Śakticchidra

Type: kshetra

Listener: Skanda

Scene: A grand view of Kapāleśvara temple with the adjacent Śakticchidra tīrtha marked by a sacred pool/ghāṭa; a divine radiance links liṅga and water, visually asserting ‘no equal on earth’.

K
Kapāleśvara
Ś
Śakticchidra
P
Pṛthivī (earth)

FAQs

Proximity to a powerful Śiva-liṅga sanctifies the landscape, creating a uniquely transformative tīrtha.

Śakticchidra tīrtha, specifically stated to be near Kapāleśvara.

No new rite is added here; the verse chiefly magnifies the site’s incomparable sanctity.