Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 58

कुमार पश्य दैत्येंद्रं कालं यद्वद्युगात्यये । अयं स येन तपसा घोरेणाराधितः शिवः

kumāra paśya daityeṃdraṃ kālaṃ yadvadyugātyaye | ayaṃ sa yena tapasā ghoreṇārādhitaḥ śivaḥ

หริกล่าวว่า: “โอ้กุมาร จงดูจอมแห่งไทตยะผู้นี้—ประหนึ่งกาลในยามสิ้นยุค เขานี่เองที่ด้วยตบะอันน่าสะพรึง ได้บูชาจนพระศิวะทรงพอพระทัย”

कुमारO Kumāra
कुमार:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
पश्यsee!
पश्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट्-लकारः, मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्
दैत्येन्द्रम्the lord of the Daityas
दैत्येन्द्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: 'दैत्यानाम् इन्द्रः'); पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
कालम्Kāla
कालम्:
Karma (Object apposition/कर्म)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; दैत्येन्द्रस्य विशेषणरूपेण
यद्वत्as (just as)
यद्वत्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formअव्ययम्; उपमानार्थे (as/like)
युगात्ययेat the end of an age
युगात्यये:
Adhikarana (Location/time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक) + अत्यय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: 'युगस्य अत्ययः'); पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
अयम्this (man)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सःthat very one
सः:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; पुनर्निर्देश (that very one)
येनby whom / by which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धवाचक (relative)
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
घोरेणterrible, severe
घोरेण:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तपसः विशेषणम्
आराधितःwas propitiated
आराधितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootराध् (धातु) → आराधित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (Subject of passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Hari (Viṣṇu) addressing Skanda

Listener: Skanda (Kumāra)

Scene: Viṣṇu points out the daitya-lord to Skanda: the foe appears like Time at the end of an age—towering, dark, blazing with tapas-born radiance; behind him, a faint aura suggests Śiva’s boon.

H
Hari (Viṣṇu)
S
Skanda (Kumāra)
T
Tāraka
Ś
Śiva
K
Kāla

FAQs

Austerity can yield power, but without dharma it becomes destructive; devotion must mature into righteousness.

No tīrtha is specified; the verse highlights tapas and Śiva’s being propitiated.

No explicit ritual is prescribed; tapas (austerity) is referenced as a spiritual force.