Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 149

विरोषोऽभूत्तमालिंग्य वचनं केशवोऽब्रवीत् । सनाथस्त्वद्य धर्मोऽयं सुराश्चैव त्वया गुह

viroṣo'bhūttamāliṃgya vacanaṃ keśavo'bravīt | sanāthastvadya dharmo'yaṃ surāścaiva tvayā guha

แล้วพระเกศวะทรงโอบกอดท่านด้วยความปีติ และตรัสว่า: “โอ้ กุหา วันนี้ธรรมะนี้ได้มีผู้คุ้มครองเพราะท่าน และเหล่าเทวะทั้งหลายก็มั่นคงปลอดภัยด้วยท่าน”

विरोषःa thrill/rapture (viroṣa)
विरोषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविरोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
अभूत्arose/occurred
अभूत्:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (अद्यतनभूत/Aorist); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
आलिङ्ग्यhaving embraced
आलिङ्ग्य:
Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
TypeVerb
Rootआ+लिङ्ग् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया (having embraced)
वचनम्words/speech
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
केशवःKeshava
केशवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सनाथःhaving a protector
सनाथः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस+नाथ (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (नाथेन सह/नाथयुक्तः); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषणं (धर्मः)
त्वत्through you/from you
त्वत्:
Hetu/Apadana (Cause/Source nuance)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी, एकवचन (from/through you); सन्धौ 'त्वत्+अद्य→त्वद्य'
अद्यtoday/now
अद्य:
Sambandha (Temporal adverb/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (today/now)
धर्मःdharma
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
अयम्this
अयम्:
Visheshana (Demonstrative/विशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
सुराःthe gods
सुराः:
Karta (Co-subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (indeed)
त्वयाby you
त्वया:
Karana/Karta (Instrument/Agent)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन (by you)
गुहO Guha
गुह:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootगुह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन (Skanda)

Keśava (Viṣṇu)

Listener: Skanda/Guha (addressed by Keśava)

Scene: Keśava embraces Guha with joy and declares that dharma and the gods are now secure through him; the scene is tender yet regal, with attendants witnessing restored confidence.

K
Keśava (Viṣṇu)
G
Guha (Skanda)
D
Dharma
S
Surāḥ (Devas)

FAQs

Dharma thrives when the righteous accept responsibility; divine approval follows sincere protection of cosmic order.

No tīrtha is mentioned; the verse highlights dharma-rakṣaṇa (protection of dharma) as the central theme.

None; it is a blessing/affirmation rather than a ritual instruction.