Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 190

इंद्र उवाच । यदि सत्यमिदं वाक्यं निश्चयाद्भाषितं त्वया । अभिषिच्छस्व देवानां सैनापत्ये महाबल । अहमिंद्रो भविष्यामि तव वाक्याद्यशोऽस्तु ते

iṃdra uvāca | yadi satyamidaṃ vākyaṃ niścayādbhāṣitaṃ tvayā | abhiṣicchasva devānāṃ saināpatye mahābala | ahamiṃdro bhaviṣyāmi tava vākyādyaśo'stu te

พระอินทร์ตรัสว่า: “หากถ้อยคำนี้ท่านกล่าวด้วยความจริงและด้วยความแน่วแน่แล้วไซร้ โอ้ผู้ทรงพละยิ่งใหญ่ จงรับพิธีอภิเษกเป็นจอมทัพแห่งกองทัพเทวะเถิด ด้วยวาจาของท่าน เราจักดำรงเป็นพระอินทร์ต่อไป—ขอเกียรติยศจงมีแด่ท่าน”

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
यदिif
यदि:
Logical connector (शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्त-बोधक अव्यय (conditional particle)
सत्यम्true
सत्यम्:
Predicate (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (predicate adjective)
इदम्this
इदम्:
Vishaya (Topic/विषय)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वाक्यम्statement/word
वाक्यम्:
Karta (of implied 'is') / Vishaya
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
निश्चयात्from certainty; with conviction
निश्चयात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootनिश्चय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेतौ (cause)
भाषितम्spoken/uttered
भाषितम्:
Predicate (कर्मणि)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (spoken)
त्वयाby you
त्वया:
Karana/Agent in passive (कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
अभिषिच्छस्वanoint yourself; be consecrated
अभिषिच्छस्व:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-षिच् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), आत्मनेपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
सैनापत्येin the commandership; as generalship
सैनापत्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसैनापत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; पद/अधिकार-स्थाने (in the office)
महाबलO mighty one
महाबल:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाबल (प्रातिपदिक; महा + बल)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Predicate nominative
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भविष्यामिI will become
भविष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन
तवyour/of you
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
वाक्यात्from your word; because of your statement
वाक्यात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेतौ (cause)
यशःfame/glory
यशः:
Karta (of अस्तु)
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (Benediction/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
तेto you/for you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (enclitic)

Indra

Listener: Skanda (Mahābala)

Scene: Indra speaks formally, extending a command: Skanda is to be consecrated as commander; attendants prepare ritual vessels, white umbrellas, and auspicious items for abhiṣeka.

I
Indra
S
Skanda
D
Devas

FAQs

Authority can be delegated for dharma’s protection: leadership is assigned by merit and divine purpose, not ego.

No tīrtha is referenced; the verse concerns the consecration (abhiṣeka) of Skanda’s military leadership.

Abhiṣeka (consecration) is indicated—formal installation into saināpatya (commandership).