Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 65

गजो गदानिपातेन स तेन परिमूर्छितः । दंतैर्भित्वा धरां वेगात्पपाताचलसन्निभः

gajo gadānipātena sa tena parimūrchitaḥ | daṃtairbhitvā dharāṃ vegātpapātācalasannibhaḥ

ด้วยแรงกระแทกของกระบองนั้น ช้างก็สลบมึนงง; ใช้งางขุดฉีกพื้นดินแล้วล้มลงอย่างแรง ประหนึ่งภูเขาถล่ม

gajaḥthe elephant
gajaḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootgaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
gadā-nipātenaby the fall/strike of the mace
gadā-nipātena:
Karaṇa (Instrument)
TypeNoun
Rootgadā (प्रातिपदिक) + nipāta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (gadāyāḥ nipātaḥ)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tenaby that
tena:
Karaṇa (Instrument/Cause)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
parimūrchitaḥstunned/unconscious
parimūrchitaḥ:
Karta-viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootpari-√murch (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (saḥ/gajaḥ)
daṃtaiḥwith (his) tusks
daṃtaiḥ:
Karaṇa (Instrument)
TypeNoun
Rootdanta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
bhitvāhaving pierced
bhitvā:
Kriyā (Prior action)
TypeVerb
Root√bhid (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having split/pierced)
dharāmthe ground
dharām:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootdharā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
vegātfrom force
vegāt:
Hetu (Cause)
TypeNoun
Rootvega (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेत्वर्थे
papātafell
papāta:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Root√pat (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
acala-sannibhaḥlike a mountain
acala-sannibhaḥ:
Karta-viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootacala (प्रातिपदिक) + sannibha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; उपमान-तत्पुरुषः (acalasya sannibhaḥ)

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages

Scene: The demon-elephant reels from the mace blow, eyes glazing; he collapses heavily, tusks plowing furrows into the earth, his body falling like a crumbling mountain.

D
Dānava-hastin (demon-elephant)

FAQs

Arrogant force collapses when checked by rightful power; consequences of violence are vividly shown.

No tīrtha is referenced.

None.