Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 91

वापीकूपतडागानां वृक्षविद्यासुरौकसाम् । मठप्रपागृहक्षेत्रदानमुत्सर्ग इत्यसौ

vāpīkūpataḍāgānāṃ vṛkṣavidyāsuraukasām | maṭhaprapāgṛhakṣetradānamutsarga ityasau

การถวายทานบ่อน้ำ บ่อขั้นบันได สระน้ำ ต้นไม้ สถานศึกษาวิชา และเทวสถาน; รวมทั้งอาราม โรงทานน้ำ ที่พักพิง และที่ดิน—สิ่งนี้เรียกว่า “อุตสรรคะ (utsarga)”.

वापीof stepwells
वापी:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवापी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; समाहार-गणना (genitive plural: 'of wells/ponds etc.' as a list-item)
कूपof wells
कूप:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
तडागानाम्of tanks/ponds
तडागानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतडाग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
वृक्षof trees
वृक्ष:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन (समुच्चय-गणना)
विद्याof learning/knowledge
विद्या:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन (समुच्चय-गणना)
सुरौकसाम्of abodes of the gods (temples)
सुरौकसाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुरौकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; समासः—सुर + ओकस् (देवानां निवासाः)
मठmonastery
मठ:
Vishaya/Enumeration (विषय/गणना)
TypeNoun
Rootमठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समुच्चय-गणना (as list-item)
प्रपाwater-shed/drinking place
प्रपा:
Vishaya/Enumeration (विषय/गणना)
TypeNoun
Rootप्रपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (पानशाला/जलवितरणस्थान)
गृहhouse
गृह:
Vishaya/Enumeration (विषय/गणना)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
क्षेत्रland/field
क्षेत्र:
Vishaya/Enumeration (विषय/गणना)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
दानम्gift/donation
दानम्:
Karta/Predicate-noun (कर्ता/विधेय)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उत्सर्गःdedication/setting free (endowment)
उत्सर्गः:
Karta/Predicate-noun (कर्ता/विधेय)
TypeNoun
Rootउत्सर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/इत्यर्थ)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यर्थ-निदर्शन (quotative particle)
असौthis/that (he/this one)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस्-प्रातिपदिक (सर्वनाम)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Lomaharṣaṇa (Sūta)

Listener: dvija/brāhmaṇa (addressed as ‘O brāhmaṇa’)

Scene: A donor ceremonially dedicates a stepwell and a shaded rest-house near a temple; brāhmaṇas recite blessings; travelers draw water; saplings are planted; a small pāṭhaśālā hums with recitation.

V
Vāpī
K
Kūpa
T
Taḍāga
M
Maṭha
P
Prapā
K
Kṣetra
T
Temple (sura-okas)

FAQs

The highest charity includes public-benefit works—water resources, shelters, temples, learning, and land—sustaining pilgrims and society.

No single tīrtha is named; the verse describes the kinds of endowments that enhance tīrthas and sacred routes everywhere.

Perform utsarga by endowing durable, public-serving resources such as wells, ponds, prapās, maṭhas, temples, and land.