Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 14

अप्राप्य सलिलं भूमावभ्याशे द्रुतमेव ते । तत्रतत्र व्यदृश्यन्त मृता दैत्येश्वराभुवि

aprāpya salilaṃ bhūmāvabhyāśe drutameva te | tatratatra vyadṛśyanta mṛtā daityeśvarābhuvi

เมื่อมิอาจได้น้ำ พวกเขาก็ทรุดล้มลงบนพื้นดินใกล้ ๆ อย่างรวดเร็ว; และบนแผ่นดินแห่งจอมแห่งไทตยะ ก็เห็นพวกเขานอนตายเกลื่อนกลาดหลายแห่ง

अप्राप्यwithout reaching
अप्राप्य:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootअ-प्राप्य (प्राप् धातु; क्त्वान्त/ल्यप्)
Formल्यप् (क्त्वान्त) अव्ययभावः; नञ्-पूर्वकः (अ-), क्रियाविशेषणम्; ‘प्राप्य’ = प्राप्त्वा, ‘अप्राप्य’ = अप्राप्त्वा
सलिलम्water
सलिलम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootसलिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
अभ्याशेnearby / in the vicinity
अभ्याशे:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootअभ्याश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्ययम्
एवindeed / just
एव:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (अवधारण)
तेthey
ते:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (सर्वनाम)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम्
तत्रhere and there
तत्र:
Adhikaraṇa (Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formपुनरुक्त-देशवाचक-अव्ययम् (तत्रतत्र = सर्वत्र)
व्यदृश्यन्तwere seen / appeared
व्यदृश्यन्त:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन; उपसर्गः ‘वि-’
मृताःdead
मृताः:
Karta (Subject complement)
TypeAdjective
Rootमृत (मृ धातु; क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम्
दैत्येश्वराभुविon the land of the lord of the Daityas
दैत्येश्वराभुवि:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootदैत्य-ईश्वर-भुवि (दैत्य प्रातिपदिक + ईश्वर प्रातिपदिक + भुवि/भू (प्रातिपदिक ‘भू/भुवि’ = भूमि))
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दैत्येश्वरस्य भुवि = दैत्यराजस्य भूमौ)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative frame)

Scene: A scorched battlefield where daityas, unable to find water, collapse and lie dead in scattered clusters; dust, heat-haze, and abandoned weapons dominate the ground.

D
Daitya (as a class)
D
Daityeśvara (lord of the Daityas)

FAQs

Life’s supports can fail suddenly; adharma-driven power is unstable, and mortality humbles all—encouraging surrender to righteous conduct.

No named tīrtha appears; the verse references a Daitya ruler’s territory rather than a pilgrimage geography.

None; it is a descriptive verse about collapse and death during crisis.