Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 73

श्रितस्तदैरावणनामकुंजरे महाबलश्चित्रविशेषितांबरः । विशालवज्रांगवितानभूषितः प्रकीर्णकेयूरभुजाग्रमंडलः

śritastadairāvaṇanāmakuṃjare mahābalaścitraviśeṣitāṃbaraḥ | viśālavajrāṃgavitānabhūṣitaḥ prakīrṇakeyūrabhujāgramaṃḍalaḥ

แล้วท่านผู้ทรงมหาพละเสด็จประทับเหนือช้างนามไอราวตะ ทรงฉลองพระองค์ประดับลวดลายอัศจรรย์ งามด้วยพัสตราภรณ์และพัดโบกดุจฉัตรใหญ่ส่องประกายประหนึ่งสายฟ้า และกำไลต้นแขนทอประกายกระจายรอบวงแขนอันทรงพลัง

śritaḥhaving resorted to; mounted
śritaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśri (धातु) + kta (कृत्-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृत् (past passive participle)
tadāthen
tadā:
Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
airāvaṇa-nāma-kuṃjareon the elephant named Airāvata
airāvaṇa-nāma-kuṃjare:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootairāvaṇa (प्रातिपदिक) + nāma (प्रातिपदिक) + kuṃjara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (नाम-तत्पुरुष: ‘ऐरावण-नाम’ + ‘कुञ्जर’)
mahā-balaḥvery strong
mahā-balaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समास (‘महद् बलं यस्य/महाबलः’)
citra-viśeṣita-ambaraḥwearing a variegated/ornamented garment
citra-viśeṣita-ambaraḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootcitra (प्रातिपदिक) + viśeṣita (viśeṣ (धातु) + kta) + ambara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्राय: ‘चित्रेण विशेषितम् अम्बरं यस्य’)
viśāla-vajra-aṅga-vitāna-bhūṣitaḥadorned with a vast canopy and thunderbolt-like limbs/ornaments
viśāla-vajra-aṅga-vitāna-bhūṣitaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootviśāla (प्रातिपदिक) + vajra (प्रातिपदिक) + aṅga (प्रातिपदिक) + vitāna (प्रातिपदिक) + bhūṣita (bhūṣ (धातु) + kta)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष-समास; क्तान्त विशेषण (‘…भूषितः’ = adorned)
prakīrṇa-keyūra-bhuja-agra-maṇḍalaḥwith forearms encircled by scattered armlets
prakīrṇa-keyūra-bhuja-agra-maṇḍalaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootprakīrṇa (pra + kṝ (धातु) + kta) + keyūra (प्रातिपदिक) + bhuja (प्रातिपदिक) + agra (प्रातिपदिक) + maṇḍala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (‘प्रकीर्णानि केयूराणि यस्मिन्…’; ‘भुजाग्र-मण्डल’ = circle/region of the forearms)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Māheśvara Khaṇḍa narration)

Scene: Indra, radiant and heavily ornamented, mounts Airāvata; patterned garments shimmer; a vast canopy glows like lightning; armlets and jeweled ornaments scatter light around his powerful arms.

I
Indra (implied)
A
Airāvata

FAQs

Power is shown as disciplined and luminous—divine strength is not mere force but an ordered radiance serving cosmic balance.

No tīrtha is mentioned in this verse.

None.