Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 40

तत्र साम प्रयोक्तव्यमार्येषु गुणवत्सु च । दानं लुब्धेषु भेदश्च शंकितोष्वितो निश्चयः

tatra sāma prayoktavyamāryeṣu guṇavatsu ca | dānaṃ lubdheṣu bhedaśca śaṃkitoṣvito niścayaḥ

ในเรื่องนี้ ‘สามะ’ พึงใช้กับผู้เป็นอารยะและผู้มีคุณธรรม ‘ทานะ’ ได้ผลกับผู้โลภ และ ‘เภทะ’ เป็นทางอันแน่นอนสำหรับผู้ระแวงและลังเลใจ

तत्रthere, in that context
तत्र:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
सामconciliation
साम:
Karta (Topic/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootसाम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रयोक्तव्यम्should be employed
प्रयोक्तव्यम्:
Kriya (Obligation/विधेय)
TypeVerb
Rootप्र-युज् (धातु) + तव्यत् (कृत् प्रत्यय)
Formभाव्य/कर्तव्यतार्थक कृदन्त (gerundive); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; साम इत्यस्य विधेयम्
आर्येषुamong the noble
आर्येषु:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (समूह/व्यक्ति), सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
गुणवत्सुvirtuous, possessing qualities
गुणवत्सु:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुणवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; आर्येषु इत्यस्य सह विशेषणम्
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
दानम्gift/bribe
दानम्:
Karta (Topic/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लुब्धेषुamong the greedy
लुब्धेषु:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootलुब्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
भेदःdissension
भेदः:
Karta (Topic/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootभेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
शङ्कितोषुamong the suspicious/doubtful
शङ्कितोषु:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootशङ्कित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
इतिthus
इति:
Nipata (Particle)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्तिसूचक (quotative particle)
निश्चयःthe rule/decision
निश्चयः:
Karta (Predicate-noun/विधेय)
TypeNoun
Rootनिश्चय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Bṛhaspati

Listener: Suraśreṣṭha (deva leadership)

Scene: Three archetypal figures appear before a counselor: a noble person with calm face (sāma), a greedy merchant-like figure eyeing coins (dāna), and a suspicious warrior glancing sideways (bheda), while Bṛhaspati points to each with discriminating clarity.

B
Bṛhaspati

FAQs

Discernment is dharma’s ally: different temperaments require different remedies, chosen with awareness of character.

No tīrtha is mentioned.

None.