Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 76

यंत्रपीडैः समाक्रम्य वरमेष हतो नरः । न तु तं परुषैर्वाक्यैर्जिघांसेत कथंचन

yaṃtrapīḍaiḥ samākramya varameṣa hato naraḥ | na tu taṃ paruṣairvākyairjighāṃseta kathaṃcana

ยอมให้คนถูกฆ่าด้วยการทรมานอันบดขยี้จากเครื่องมือยังประเสริฐกว่า; แต่ไม่ควรคิดจะฆ่าเขาด้วยถ้อยคำหยาบกร้านไม่ว่ากรณีใด

यन्त्रपीडैःby tortures of instruments
यन्त्रपीडैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयन्त्र (प्रातिपदिक) + पीडा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुषः (यन्त्रस्य पीडाः)
समाक्रम्यhaving attacked/overpowered
समाक्रम्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + क्रम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having assailed/overpowered)
वरम्better (it is)
वरम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवरम् (अव्यय)
Formअव्यय, विकल्प/श्रेष्ठार्थ (particle: better)
एषःthis (man)
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
हतःkilled
हतः:
Pradhana-visheshana (Predicate participle/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहन् (धातु) → हत (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नरःman
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
तुbut
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपात (particle: but)
तम्him/that (person)
तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
परुषैःwith harsh
परुषैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural)
वाक्यैःwords, statements
वाक्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural)
जिघांसॆतshould wish to kill/should harm
जिघांसॆत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु) (desiderative: जिघांस्)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
कथंचनin any manner
कथंचन:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथंचन (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकार/कदाचनार्थ (adverb: in any way/at all)

Saṃvarta (contextual; Kaumārikākhaṇḍa narrative dialogue)

Scene: A stark contrast: instruments of torture (presses, wheels, clamps) shown in the background, while in the foreground a figure restrains his tongue—hand over mouth—choosing silence/soft speech; a faint ‘spirit’ figure behind the victim is protected from being shattered by words.

FAQs

Verbal cruelty is a profound form of harm; dharma demands speech that does not wound.

No tīrtha is discussed; it is a universal ethical teaching.

None; the instruction is moral restraint rather than ritual performance.