Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 191

गोरोचनमयं शेषो नाम पशुपतिः स्मृतम् । वासुकिर्विषलिंगं च नाम वै शंकरेति च

gorocanamayaṃ śeṣo nāma paśupatiḥ smṛtam | vāsukirviṣaliṃgaṃ ca nāma vai śaṃkareti ca

เศษะเป็นผู้ประกอบด้วย “โคโรจนา” (รงควัตถุเหลืองสว่าง) และระลึกกันว่าได้ชื่อ “ปศุปติ” ส่วนวาสุกีมีสภาวะแห่งพิษ และลึงค์นั้นแท้จริงมีนามว่า “ศังกร”

गोरोचनमयम्made of gorocanā (yellow pigment)
गोरोचनमयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगोरोचन-मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गस्य/नाम्नः)
शेषःŚeṣa
शेषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नामnamed
नाम:
Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-निर्देश
पशुपतिःPaśupati
पशुपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपशु-पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्मृतम्is remembered/called
स्मृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भावे/कर्मणि प्रयोगः—‘is remembered/called’
वासुकिःVāsuki
वासुकिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवासुकि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विषलिङ्गम्the ‘poison-liṅga’
विषलिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविष-लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
नामnamed
नाम:
Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-निर्देश
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात (indeed/verily)
शङ्करे‘Śaṅkara’
शङ्करे:
Karma (Name/Apposition)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; इति-शब्देन नामरूपेण
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-चिह्न
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Type: kshetra

Scene: Śeṣa with many hoods presents a golden-yellow gorocanā offering before a liṅga titled ‘Paśupati’; Vāsuki, dark and gleaming, coils near a liṅga with a subtle blue-black aura titled ‘Śaṅkara’, hinting at poison’s power subdued.

Ś
Śeṣa
P
Paśupati (Śiva)
V
Vāsuki
Ś
Śaṅkara (Śiva)

FAQs

All powerful beings and sacred substances ultimately point to Śiva’s lordship (Paśupati/Śaṅkara) and become sanctified when connected to his worship.

No single tīrtha is named in this verse; it functions as doctrinal praise within the Śatarudrīya-māhātmya section.

No direct ritual is prescribed here; the verse supports the broader practice of Śiva-stuti and Śatarudrīya recitation.