Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 152

काशजं वसवो लिंगं स्वयंभुमिति नाम च । त्रिलोहं मातरो लिंगं नाम भूतेशमेव च

kāśajaṃ vasavo liṃgaṃ svayaṃbhumiti nāma ca | trilohaṃ mātaro liṃgaṃ nāma bhūteśameva ca

หมู่วสุทรงบูชาศิวลึงค์ที่ทำด้วยหญ้ากาศะ และขนานนามว่า ‘สวยัมภู’ ผู้ปรากฏขึ้นเอง ส่วนหมู่มาตฤกา ทรงบูชาศิวลึงค์สามโลหะ และขนานนามว่า ‘ภูเตศ’ เจ้าแห่งสรรพสัตว์

काशजम्made of kāśa (a metal/material)
काशजम्:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootकाश + ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; (काशात् जातम् = made of kāśa/bronze-like metal as per context)
वसवःthe Vasus
वसवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्वयम्भुम्Svayambhū (self-born)
स्वयम्भुम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootस्वयम् + भू (धातु) → स्वयम्भू (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभावसमासः (स्वयम्+भू = self-existent)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसमाप्त्यर्थक
नामnamed
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/labeling)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशार्थक
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
त्रिलोहम्three-metalled (triloha)
त्रिलोहम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootत्रि + लोह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि लोहानि यस्मिन्/त्रिभिः लोहेभिः निर्मितम्)
मातरःthe Mothers (Mātṛs)
मातरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नामnamed
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/labeling)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशार्थक
भूतेशम्Bhūteśa (lord of beings)
भूतेशम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootभूत + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूतानाम् ईशः = lord of beings)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक

Lomaharṣaṇa (Sūta), per Māheśvarakhaṇḍa default attribution

Scene: Vasus offer simple kāśa-grass garlands to a humble grass-formed liṅga marked ‘Svayaṃbhu’; nearby, the Mātṛkās—powerful mother-goddesses—circle a tri-metal liṅga, radiating protective energy, naming it Bhūteśa; the scene blends austerity with fierce guardianship.

V
Vasus
M
Mātṛkās (Mothers)
Ś
Śiva
S
Svayaṃbhu
B
Bhūteśa

FAQs

Śiva’s self-manifest nature (Svayaṃbhu) and sovereignty over all beings (Bhūteśa) are honored through diverse, dharmic modes of worship.

No particular locality is specified; the verse presents a pan-Purāṇic catalogue of revered liṅga-forms and divine worshippers.

Liṅga-upāsanā accompanied by nāma (invocation): worship with the names ‘Svayaṃbhu’ and ‘Bhūteśa’.