Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 2

महेश्वर उवाच । नामानि शृणु मे ब्रह्मन्मुख्यानि द्विजसत्तम । दुर्लभान्यल्पपुण्यानां कामदानि सदा भुवि

maheśvara uvāca | nāmāni śṛṇu me brahmanmukhyāni dvijasattama | durlabhānyalpapuṇyānāṃ kāmadāni sadā bhuvi

พระมหेशวรตรัสว่า: ดูก่อนพราหมณ์ ผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชะ จงสดับนามสำคัญเหล่านี้จากเรา; นามเหล่านี้ย่อมประทานความปรารถนาเสมอบนแผ่นดิน แต่ยากแก่ผู้มีบุญน้อยจะเข้าถึง

महेश्वरःMaheśvara
महेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
नामानिnames
नामानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
शृणुhear
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
मेmy, of me
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
ब्रह्मन्O Brahmin
ब्रह्मन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
मुख्यानिchief, principal
मुख्यानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
द्विजसत्तमO best of the twice-born
द्विजसत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज-सत्तम (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (द्विजानां सत्तमः)
दुर्लभानिrare, hard to obtain
दुर्लभानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), बहुवचन (Plural)
अल्पपुण्यानाम्of those with little merit
अल्पपुण्यानाम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअल्प-पुण्य (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural); कर्मधारय (अल्पं पुण्यं येषां ते)
कामदानिwish-granting
कामदानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाम-द (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), बहुवचन (Plural); चतुर्थी-तत्पुरुष (कामाय ददाति)
सदाalways
सदा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक: भुव्/भू; ‘earth’)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

Maheśvara (Śiva)

Tirtha: Aruṇācala

Type: kshetra

Listener: Gautama

Scene: Maheśvara addresses Gautama with a teaching gesture, promising to enumerate principal names; the atmosphere is solemn, didactic, and grace-filled.

M
Maheśvara
Ś
Śiva
G
Gautama (implied addressee)

FAQs

Divine names are powerful and grace-bestowing, and receptivity depends upon merit and devotion.

Aruṇācala/Aruṇādri as the context where the Lord’s principal names are revealed.

Hearing/learning the names is implied as a devotional practice; no separate rite is stated.