Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 64

पातालं गमितः पूर्वं हरिणा विक्रमैस्त्रिभिः । वृत्तवानपि वै वृत्रः सुत्राम्णा विनिसूदितः

pātālaṃ gamitaḥ pūrvaṃ hariṇā vikramaistribhiḥ | vṛttavānapi vai vṛtraḥ sutrāmṇā vinisūditaḥ

กาลก่อน พระหริได้ไปถึงปาตาลด้วยก้าวย่างสามประการอันยิ่งใหญ่; และวฤตระนั้น แม้จะน่าเกรงขาม ก็ถูกสุทรามัน (พระอินทร์) ปราบสิ้นโดยแท้

पातालम्to Pātāla (netherworld)
पातालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाताल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
गमितःwas sent
गमितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formकृदन्त—भूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि—‘was made to go/was sent’
पूर्वम्formerly, earlier
पूर्वम्:
Kala-adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb of time)
हरिणाby Hari (Viṣṇu)
हरिणा:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
विक्रमैःwith strides
विक्रमैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
त्रिभिःby three
त्रिभिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्याविशेषण, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (all genders)
वृत्तवान्had occurred, existed
वृत्तवान्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु) + क्तवत् (प्रत्यय)
Formकृदन्त—क्तवत्-प्रत्ययान्त (Perfect participle/active past), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थे—‘having occurred/being present’
अपिeven, also
अपि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
वृत्रःVṛtra
वृत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सुत्राम्णाby Sutrāman (Indra)
सुत्राम्णा:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुत्रामन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (इन्द्रस्य नाम)
विनिसूदितःwas killed
विनिसूदितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसु॒द्/सूद् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formकृदन्त—भूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle, क्त) उपसर्गैः वि-नि-, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि—‘was slain’

Skanda (contextual continuation)

Listener: Agastya

Scene: A rapid mythic montage: Viṣṇu as Trivikrama spanning the cosmos, one stride reaching Pātāla; Indra as Sutrāman striking down the serpent-demon Vṛtra.

H
Hari (Viṣṇu)
V
Vāmana/Trivikrama (three strides motif)
P
Pātāla
V
Vṛtra
I
Indra (Sutrāman)

FAQs

Purāṇic history is invoked to underline divine power and cosmic order—mythic deeds validate the sanctity and authority of the sacred narrative.

No single tīrtha is named in this verse; it supplies mythic background within the Kāśī-khaṇḍa flow.

None; the verse is narrative, referencing Viṣṇu’s strides and Indra’s slaying of Vṛtra.