Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 63

क्षेत्रवायव्यदिग्भागे उद्दंडाख्यो गजाननः । उद्दंडानपि विघ्नौघान्भक्तानां दंडयेत्सदा

kṣetravāyavyadigbhāge uddaṃḍākhyo gajānanaḥ | uddaṃḍānapi vighnaughānbhaktānāṃ daṃḍayetsadā

ณ ทิศพายัพ (ตะวันตกเฉียงเหนือ) แห่งเขตศักดิ์สิทธิ์ มีพระคชานนะนามว่า อุททัณฑะ เพื่อเหล่าภักตะ พระองค์ทรงลงทัณฑ์กระแสอุปสรรคอันเกเรแม้ท่วมท้นอยู่เสมอ

kṣetra-vāyavya-dik-bhāgein the north-western directional section of the kṣetra
kṣetra-vāyavya-dik-bhāge:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक) + vāyavya (प्रातिपदिक/विशेषण) + dik (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (क्षेत्रस्य वायव्यायां दिशि भागे)
uddaṇḍākhyaḥnamed ‘Uddaṇḍa’
uddaṇḍākhyaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuddaṇḍa (प्रातिपदिक) + ākhya (आख्य/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (उद्दण्ड इति आख्यः/नाम यस्य)
gajānanaḥGajānana (elephant-faced one)
gajānanaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgaja (प्रातिपदिक) + ānana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि (गजस्य आननं यस्य)
uddaṇḍāninsolent/violent
uddaṇḍān:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuddaṇḍa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘insolent/overbearing’ (qualifying vighnaughān)
apieven/also
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-निपात (also/even)
vighna-oghānfloods/masses of obstacles
vighna-oghān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvighna (प्रातिपदिक) + ogha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुष (विघ्नानाम् ओघाः)
bhaktānāmof devotees
bhaktānām:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbhakta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
daṇḍayetwould punish
daṇḍayet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdaṇḍ (धातु) / daṇḍaya (णिजन्त-धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; णिजन्त ‘to punish/chastise’
sadāalways
sadā:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

Skanda

Tirtha: Uddaṇḍa‑Vināyaka (Uddaṇḍa‑Gajānana)

Type: kshetra

Scene: Uddaṇḍa Gaṇeśa in the north‑west, dynamic posture, holding a staff/ankusha-like symbol of discipline; waves of obstacles personified as chaotic spirits being restrained; devotees stand behind him in safety.

U
Uddaṇḍa-Vināyaka
G
Gajānana (Gaṇeśa)
K
Kāśī

FAQs

For devotees, even powerful and chaotic hindrances are brought under divine discipline.

Uddaṇḍa (Uddaṇḍa-Vināyaka) in the north‑west sector of Kāśī’s sacred kṣetra.

No explicit ritual is given; the focus is on the protective function of this Vināyaka.