Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 96

अंतर्गृहस्य यात्रेयं यथावद्या मया कृता । न्यूनातिरिक्तया शंभुः प्रीयतामनया विभुः

aṃtargṛhasya yātreyaṃ yathāvadyā mayā kṛtā | nyūnātiriktayā śaṃbhuḥ prīyatāmanayā vibhuḥ

การจาริกอันตฤคฤหะนี้ ข้าพเจ้าได้กระทำโดยถูกต้องตามครรลอง มิให้ขาดมิให้เกิน ขอพระศัมภุ ผู้แผ่ซ่านทั่วสรรพสิ่ง โปรดพอพระทัยด้วยการนี้เถิด

अन्तर्गृहस्यof the inner shrine/inner house
अन्तर्गृहस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअन्तर् + गृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
यात्राpilgrimage/ritual circuit
यात्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इयम्this
इयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; यात्रां विशेषयति
यथावत्properly
यथावत्:
Adverbial (Rīti/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथावत् (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (properly, as prescribed)
याwhich
या:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (संबन्धवाचक) ‘which’
मयाby me
मया:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुष, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्ता-हेतु), एकवचन
कृताdone/performed
कृता:
Predicate/Qualifier
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; यात्राया विशेषणम्
न्यूनातिरिक्तयाwith (anything) lacking or excessive; without deficiency or excess
न्यूनातिरिक्तया:
Instrumental/Means (करण)
TypeAdjective
Rootन्यून + अतिरिक्त (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (न्यून + अतिरिक्त), स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; ‘अनया’ इत्यस्य विशेषणम्
शम्भुःŚambhu (Śiva)
शम्भुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रीयताम्may (he) be pleased
प्रीयताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्री (धातु)
Formलोट् (imperative/benedictive usage), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; ‘let (him) be pleased’
अनयाby this (act)
अनया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
विभुःthe all-pervading Lord
विभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; शम्भोः विशेषणरूपेण

Skanda

Tirtha: Antargṛha-yātrā

Type: kshetra

Scene: At the end of the inner pilgrimage, the pilgrim stands with joined palms before a Śiva-liṅga, offering a concluding prayer of completion; the city’s sacred lanes fade into a calm halo, suggesting the yātrā as a single mandala completed.

A
Antargṛha-yātrā
Ś
Śambhu (Śiva)
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Ritual sincerity includes correctness and completeness; the fruit of yātrā is ultimately Śiva’s satisfaction (prīti).

The Antargṛha (inner) pilgrimage circuit of Kāśī as a complete sacred practice dedicated to Śambhu.

A concluding dedication/prayer affirming the yātrā was done properly (yathāvat) and wholly (nyūnātiriktā).