Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 77

प्रातःस्नानं विधायादौ नत्वा पंचविनायकान् । नमस्कृत्वाथ विश्वेशं स्थित्वा निर्वाणमंडपे

prātaḥsnānaṃ vidhāyādau natvā paṃcavināyakān | namaskṛtvātha viśveśaṃ sthitvā nirvāṇamaṃḍape

ก่อนอื่นจงอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ยามรุ่งอรุณ แล้วนอบน้อมแด่พระวินายกะทั้งห้า จากนั้นถวายบังคมพระวิศเวศวร ผู้เป็นเจ้าแห่งสากล และยืน ณ มณฑปนิรวาณ

प्रातःस्नानम्morning bath
प्रातःस्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रातः (अव्यय) + स्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; अव्ययीभाव-समास (प्रातः + स्नानम्)
विधायhaving performed
विधाय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-धा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकर्म; धातु: धा, उपसर्ग: वि-
आदौat first
आदौ:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण), अर्थे: ‘प्रथमम्/आरम्भे’
नत्वाhaving bowed to
नत्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), धातु: नम्
पञ्चविनायकान्the five Vināyakas (Gaṇeśas)
पञ्चविनायकान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + विनायक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; द्विगु-समास (पञ्च + विनायकाः)
नमस्कृत्वाhaving paid obeisance
नमस्कृत्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनमस् (प्रातिपदिक) + कृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); धातु: कृ; उपपद-समास/योग: नमस् + कृ (नमस्कृ)
अथthen
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/अनन्तर्य-बोधक)
विश्वेशम्Viśveśa (Lord of the universe)
विश्वेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (विश्वस्य ईशः)
स्थित्वाhaving stood
स्थित्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); धातु: स्था
निर्वाणमण्डपेin the Nirvāṇa pavilion
निर्वाणमण्डपे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिर्वाण (प्रातिपदिक) + मण्डप (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष (निर्वाणस्य मण्डपः)

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Nirvāṇa-maṇḍapa (within Viśveśvara precinct)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim at dawn, wet hair and simple cloth, hands folded; small Gaṇeśa shrines (five) in a row; then the towering presence of Viśveśvara; finally a pillared hall labeled Nirvāṇa-maṇḍapa where the pilgrim stands in stillness.

P
Pañca-vināyaka
V
Viśveśa (Śiva)
N
Nirvāṇa-maṇḍapa

FAQs

Purity (snāna), obstacle-removal (Vināyaka), and Śiva-darśana form the correct order for Kāśī pilgrimage.

Viśveśa (Kāśī Viśvanātha) and the Nirvāṇa-maṇḍapa, along with the Pañca-vināyaka sites.

Morning bath → bow to the Five Vināyakas → salute Viśveśa → stand in Nirvāṇa-maṇḍapa.