Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 43

तया च प्रेरितोऽपेयं पपौ चापि विमोहितः । अभक्ष्यभक्षणरुचिरभून्मदनमोहितः

tayā ca prerito'peyaṃ papau cāpi vimohitaḥ | abhakṣyabhakṣaṇarucirabhūnmadanamohitaḥ

ด้วยนางยุยง เขาจึงดื่มสิ่งที่ไม่ควรดื่ม และเมื่อหลงมัวเมา ก็ยังดื่มอย่างเปิดเผย ครั้นถูกกามราคะครอบงำ จึงเกิดรสนิยมกินของต้องห้าม

tayāby her
tayā:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
preritaḥimpelled, urged
preritaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootpra+īr (धातु) / प्रेरयति (causative sense) ; प्रेरित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
apeyamundrinkable; not fit to drink
apeyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootapeya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (यत् ‘not to be drunk’)
papaudrank
papau:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpā (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
apialso, even
api:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपातः (also/even)
vimohitaḥbewildered
vimohitaḥ:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi+muh (धातु) ; vimohita (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (PPP used adjectivally), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
abhakṣya-bhakṣaṇa-ruciḥone who has a taste for eating what is forbidden
abhakṣya-bhakṣaṇa-ruciḥ:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootabhakṣya (प्रातिपदिक) + bhakṣaṇa (प्रातिपदिक) + ruci (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुषः; ‘abhakṣyasya bhakṣaṇe ruciḥ’), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
abhūtbecame
abhūt:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलुङ्-लकारः (Aorist/Imperfective past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
madana-mohitaḥdeluded by passion (Cupid)
madana-mohitaḥ:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootmadana (प्रातिपदिक) + mohita (कृदन्त)
Formसमासः (तत्पुरुषः; ‘madanena mohitaḥ’), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Devadeva (Śiva) continuing the narration

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A woman gestures insistently; the man, eyes glazed, drinks from a vessel marked as impure and then reaches for forbidden food; onlookers recoil, while distant ghāṭ steps and lamps suggest the sacred city’s silent witness.

M
Mahānanda (implied)

FAQs

Unchecked desire clouds discernment, leading to progressively heavier violations—first drink, then food, then broader moral collapse.

No specific tīrtha is named; the verse functions as ethical instruction through narrative within the Kāśī discourse.

No explicit rite; the implied dharma is abstention from apeya (forbidden drink) and abhakṣya (forbidden food).