Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 51

अगस्त्य उवाच । कृच्छ्र चांद्रायणादीनि व्यासो वक्ष्यति यानि वै । तेषां स्वरूपमाख्याहि स्कंदेंद्रिय विशुद्धये

agastya uvāca | kṛcchra cāṃdrāyaṇādīni vyāso vakṣyati yāni vai | teṣāṃ svarūpamākhyāhi skaṃdeṃdriya viśuddhaye

อคัสตยะกล่าวว่า: “กฤจฉระ จันทรายณะ และวัตรอื่นๆ ซึ่งวยาสะจักกล่าวไว้ด้วยนั้น ข้าแต่สกันทะ โปรดบอกลักษณะอันแท้จริง เพื่อความบริสุทธิ์แห่งอินทรีย์เถิด”

अगस्त्यःAgastya
अगस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कृच्छ्रKṛcchra (a penance)
कृच्छ्र:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृच्छ्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समुच्चयार्थे (with next)
चांद्रायण-आदीनिCāndrāyaṇa and others
चांद्रायण-आदीनि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचांद्रायण (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; ‘आदि’ सहित तत्पुरुष/समाहारार्थः (Cāndrāyaṇa etc.)
व्यासःVyāsa
व्यासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
वक्ष्यतिwill describe/say
वक्ष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यानिwhich (things)
यानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; सम्बन्धे (which)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (emphatic/assurance)
तेषाम्of those
तेषाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), बहुवचन; सर्वनाम
स्वरूपम्the nature/form
स्वरूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
आख्याहिtell; explain
आख्याहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-ख्या (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
स्कन्दO Skanda
स्कन्द:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
इन्द्रियO (one of) senses / O lord of senses (epithet)
इन्द्रिय:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; विशेषणवत् (vocative epithet)
विशुद्धयेfor purification
विशुद्धये:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootविशुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; प्रयोजनार्थे (for the purpose of)

Agastya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Skanda

Scene: Agastya, seated respectfully, questions Skanda about the true forms of Kṛcchra and Cāndrāyaṇa; palm-leaf manuscripts and a quiet Kāśī shrine setting frame the didactic exchange.

A
Agastya
S
Skanda
V
Vyāsa

FAQs

Seek precise understanding of dharmic disciplines; right knowledge supports genuine purification.

The dialogue occurs within the Kāśī Khaṇḍa narrative world, oriented to the sanctity and dharma of Kāśī.

Inquiry into and forthcoming instruction on Kṛcchra and Cāndrāyaṇa prāyaścittas for indriya-śuddhi.