Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 49

तवैतदपराधेन भीतिर्मेपि महत्तरा । एक एव हि विश्वेशो द्वितीयो नास्ति कश्चन

tavaitadaparādhena bhītirmepi mahattarā | eka eva hi viśveśo dvitīyo nāsti kaścana

“เพราะอปราธของท่านนี้ แม้เราก็ยังเกิดความหวาดเกรงยิ่งกว่าเดิม เพราะพระผู้เป็นเจ้าแห่งสากลโลกมีเพียงหนึ่งเดียว หาได้มีผู้ที่สองไม่เลย”

tavayour
tava:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी एकवचन (सम्बन्ध) — ‘of you/your’
etatthis
etat:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootetat (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन — ‘this’ (अपराधस्य विशेषणम्)
aparādhenaby (this) offence
aparādhena:
Karana (Instrument/Cause/करण)
TypeNoun
Rootaparādha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन — ‘by/through the offence’
bhītiḥfear
bhītiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhīti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
memy
me:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी एकवचन; अत्र षष्ठी — ‘my’ (भीतिः मे)
apieven
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय (सम्भावन/समुच्चय/अपि-शब्दः) — ‘also/even’
mahattarāgreater
mahattarā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahattara (प्रातिपदिक; तर्हि-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; तुलनात्मक (comparative) — ‘greater’ (भीतिः इत्यस्य विशेषणम्)
ekaḥone
ekaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन — ‘one’ (विश्वेशः इत्यस्य विशेषणम्)
evaonly
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण) — ‘only/indeed’
hiindeed
hi:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय (निपात; हेत्वर्थ/प्रसिद्ध्यर्थ) — ‘for/indeed’
viśveśaḥLord of the universe
viśveśaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootviśva + īśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष — ‘lord of the universe’
dvitīyaḥa second (one)
dvitīyaḥ:
Karta (Subject complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootdvitīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन — ‘second’
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध) — negation
astiexists
asti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस् ‘भुवि’ धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — ‘is/exists’
kaścanaanyone at all
kaścana:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkaścana (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन — ‘anyone whatsoever’ (नास्ति कश्चन)

Viṣṇu

Tirtha: Viśveśvara in Kāśī

Type: kshetra

Listener: Sages/seekers in the frame

Scene: An unseen Viṣṇu’s voice fills the air as Vyāsa stands humbled; the statement ‘one alone is Viśveśvara’ is visually symbolized by a single radiant liṅga-light dominating the scene.

V
Viṣṇu
V
Viśveśa (Lord of the Universe; in Kāśī commonly Śiva as Viśveśvara)

FAQs

The verse asserts the oneness of the Supreme Lord (Viśveśa); sectarian pride and “secondness” in the Absolute is rejected.

Kāśī’s Viśveśvara (Viśvanātha) theology is evoked—Kāśī is celebrated as the seat of the One Lord who rules the universe.

No explicit ritual is given; the teaching is metaphysical and corrective.