Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 6

इति श्रुत्वा महादेवः सर्वदो ब्रह्मणो वरम् । स्मित्वा देवीमुखं वीक्ष्य प्रोवाच चतुराननम्

iti śrutvā mahādevaḥ sarvado brahmaṇo varam | smitvā devīmukhaṃ vīkṣya provāca caturānanam

ครั้นทรงสดับพรของพระพรหมนั้น มหาเทวะผู้ประทานสรรพสิ่งทรงแย้มพระสรวล แล้วทอดพระเนตรพระพักตร์ของพระเทวี ก่อนตรัสแก่พระพรหมผู้มีสี่พักตร์

इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle: thus)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund) ‘having heard’
महादेवःMahādeva (Śiva)
महादेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—महान् देवः
सर्वदःgiver of all
सर्वदः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—सर्वं ददाति इति (giver of all)
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
वरम्boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्मित्वाhaving smiled
स्मित्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootस्मि (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund) ‘having smiled’
देवीमुखम्the Goddess’s face
देवीमुखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी + मुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—देव्याः मुखम्
वीक्ष्यhaving looked
वीक्ष्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवीक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund) ‘having looked (at)’
प्रोवाचsaid forth; addressed
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; उपसर्ग ‘प्र’ (pra+uvāca)
चतुराननम्the four-faced one (Brahmā)
चतुराननम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचतुर् + आनन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—चत्वारि आननानि यस्य सः (Brahmā)

Skanda (narrating)

Tirtha: Satīśvara (contextual)

Type: kshetra

Listener: Agastya

Scene: Mahādeva smiles, glances at the Goddess’s face, then addresses four-faced Brahmā—an intimate, auspicious pause before granting/clarifying the boon.

M
Mahādeva (Śiva)
B
Brahmā (Caturānana)
D
Devī

FAQs

Divine grace operates with compassion and harmony—Śiva responds thoughtfully, honoring cosmic order and the Goddess’s presence.

The verse is part of the Satīśvara origin account connected to Kāśī, though this line focuses on the divine response scene.

None; it narrates the moment preceding Śiva’s reply.