Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 80

रुद्रं रौद्रपरीवारं महाकालवपुर्धरम् । नृकरोटीपरिकरं जातिगोत्रविवर्जितम्

rudraṃ raudraparīvāraṃ mahākālavapurdharam | nṛkaroṭīparikaraṃ jātigotravivarjitam

พระรุทระ ผู้รายล้อมด้วยหมู่คณะอันดุเดือด; ผู้ทรงสัณฐานมหากาล; ผู้ประดับด้วยกะโหลกมนุษย์—เหนือพ้นวรรณะและโคตร

रुद्रम्Rudra
रुद्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
रौद्रपरीवारम्having a fierce retinue
रौद्रपरीवारम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरौद्र + परिवार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (रौद्रः परिवारः यस्य)
महाकालवपुर्धरम्bearing the form of Mahākāla
महाकालवपुर्धरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहाकाल + वपुस् + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (महाकालस्य वपुः धरति इति)
नृकरोटीपरिकरम्adorned with human skulls
नृकरोटीपरिकरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनृ + करोटी + परिकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (नृणां करोटीभिः परिकरः यस्य)
जातिगोत्रविवर्जितम्devoid of caste and lineage
जातिगोत्रविवर्जितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजाति + गोत्र + विवर्जित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘विवर्जित’ = वि + वर्ज् (धातु) + क्त (PPP); द्वन्द्वः (जाति-गोत्रयोः) ततः तत्पुरुषः (जातिगोत्राभ्यां विवर्जितः)

Dakṣa

Tirtha: Kāśī (Avimukta) — Mahākāla aspect

Type: kshetra

Scene: Rudra as Mahākāla: surrounded by raudra gaṇas, wearing a garland/ornaments of human skulls, radiating time-devouring majesty; the social world falls away before his presence.

D
Dakṣa
R
Rudra (Śiva)
M
Mahākāla

FAQs

Śiva as Mahākāla transcends social identity—liberation lies beyond jāti and gotra, in the timeless Lord.

Mahākāla is especially resonant with Kāśī’s Śaiva sacred geography (and also Ujjain in wider tradition), though this verse itself presents a form-title rather than a tīrtha description.

None; it is a theological characterization of Rudra/Mahākāla.