Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 71

दक्ष उवाच । ब्राह्मणोसि दधीचे त्वं किं करोमि तवात्र वै । दीक्षामहमहो प्राप्तः कर्तुं नायाति किंचन

dakṣa uvāca | brāhmaṇosi dadhīce tvaṃ kiṃ karomi tavātra vai | dīkṣāmahamaho prāptaḥ kartuṃ nāyāti kiṃcana

ทักษะกล่าวว่า “ดธีจิเอ๋ย ท่านเป็นพราหมณ์—เราจะทำสิ่งใดแก่ท่านที่นี่ได้เล่า? อนิจจา เราได้เข้ารับทีกษาแล้ว บัดนี้ไม่มีสิ่งอื่นใดที่เราพึงกระทำ”

dakṣaḥDakṣa
dakṣaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
brāhmaṇaḥa brāhmaṇa
brāhmaṇaḥ:
Predicate (Pradhāna-nāma/विधेय)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
asiare
asi:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपदम्
dadhīceO Dadhīci
dadhīce:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdadhīci (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kimwhat
kim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
karomido (shall I do)
karomi:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपदम्
tavafor you / of you
tava:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
atrahere
atra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
vaiindeed
vai:
Avyaya (Emphasis/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/खलु
dīkṣāminitiation (dīkṣā)
dīkṣām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdīkṣā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
ahoalas/oh
aho:
Avyaya (Exclamation/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootaho (अव्यय)
Formअव्यय; विस्मय/उद्गार (exclamation)
prāptaḥhaving obtained
prāptaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√āp (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having obtained/attained’
kartumto do
kartum:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), क्रियार्थक
nanot
na:
Avyaya (Negation/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
āyāticomes/occurs
āyāti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√yā (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
kiṃcanaanything
kiṃcana:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkiṃcana (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अनिश्चित/किञ्चित् (anything)

Dakṣa

Listener: Ṛṣis (frame audience)

Scene: Dakṣa speaks defensively: acknowledging Dadhīci’s brāhmaṇa status and claiming he is bound by dīkṣā; the yajña setting frames the exchange.

D
Dakṣa
D
Dadhīci
D
Dīkṣā
B
Brāhmaṇa

FAQs

Ritual status and formal consecration can become excuses to avoid ethical correction; true dharma requires humility even during sacred observances.

The Kāśī Khaṇḍa frame continues, but this verse is a dialogue about yajña conduct rather than a tīrtha description.

Dīkṣā (consecration) is referenced as a binding ritual state in yajña, implying constraints and required discipline during the rite.