Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 21

सत्यमस्खलितं कच्चिदस्ति त्रैलोक्यमंडपे । तीर्थावरोधो न क्वापि केनचित्क्रियते विधे

satyamaskhalitaṃ kaccidasti trailokyamaṃḍape | tīrthāvarodho na kvāpi kenacitkriyate vidhe

โอ้พระวิธิ (พระพรหมา) ณ มณฑปแห่งไตรโลกย์ สัจจะยังมั่นคงไม่คลอนแคลนอยู่หรือไม่? และไม่มีผู้ใดกีดขวางการไปสู่ทีรถะอันศักดิ์สิทธิ์ ณ ที่ใดเลยใช่หรือไม่?

सत्यम्truth
सत्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्खलितम्unfaltering
अस्खलितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअस्खलित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्-समास/निषेध-पूर्वपद: अ + स्खलित (unfaltering)
कच्चित्whether?
कच्चित्:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकच्चित् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-निपात
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
त्रैलोक्यमण्डपेin the pavilion of the three worlds
त्रैलोक्यमण्डपे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रैलोक्य + मण्डप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः—त्रैलोक्यस्य मण्डपः (षष्ठी-तत्पुरुष)
तीर्थावरोधःobstruction of pilgrimage-sites
तीर्थावरोधः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ + अवरोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तीर्थस्य अवरोधः (षष्ठी-तत्पुरुष)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (not)
क्वापिanywhere
क्वापि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय) + अपि (अव्यय)
Formअव्यय; अव्ययसमास/योगः—क्व + अपि = क्वापि (anywhere)
केनचित्by anyone
केनचित्:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; अनिश्चितार्थे -चित्-प्रत्यय (by anyone)
क्रियतेis done/made
क्रियते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), कर्मणि-प्रयोग (Passive), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
विधेO Vidhi (Brahmā)
विधे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Śiva (Śambhu)

Tirtha: All tīrthas (universal principle) / Kāśī (contextual)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (frame; not explicit in verse)

Scene: Śiva addressing Brahmā in a vast celestial pavilion; below, symbolic rivers and tīrthas flow unobstructed; a contrast vignette could show barriers dissolving under dharma’s command.

V
Vidhi (Brahmā)
T
Trailokya (three worlds)
T
Tīrthas

FAQs

Truth and access to tīrthas are pillars of dharma; safeguarding sacred places preserves spiritual welfare for all beings.

Tīrthas in general are defended; within Kāśīkhaṇḍa the overarching sacred geography is Kāśī, the supreme tīrtha.

No direct ritual; the implied dharmic injunction is to prevent obstruction of pilgrimage and sacred rites at tīrthas.