Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 42

न तादृग्धर्मसंभारो लभ्यते क्रतुकोटिभिः । यादृग्वाराणसी वीथी संचारेण पदेपदे

na tādṛgdharmasaṃbhāro labhyate kratukoṭibhiḥ | yādṛgvārāṇasī vīthī saṃcāreṇa padepade

กองบุญธรรมเช่นนั้น แม้ประกอบยัญพิธีเวทนับโกฏิก็มิอาจได้ เท่ากับที่ได้จากการเดินไปตามถนนหนทางแห่งวาราณสีทีละก้าว

not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
तादृक्such (of that kind)
तादृक्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतादृश् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifier of धर्मसंभारः)
धर्मसंभारःaccumulation/collection of merit (dharma)
धर्मसंभारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म-संभार (प्रातिपदिक; धर्म + संभार)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्माणां संभारः)
लभ्यतेis obtained
लभ्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगः (passive: 'is obtained')
क्रतुकोटिभिःby crores of sacrifices
क्रतुकोटिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootक्रतु-कोटि (प्रातिपदिक; क्रतु + कोटि)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (क्रतूनां कोटिभिः)
यादृक्such as (which kind)
यादृक्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयादृश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifier of वीथी)
वाराणसीVārāṇasī
वाराणसी:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootवाराणसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; स्थानवाचक-नाम
वीथीstreet/road
वीथी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवीथी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
संचारेणby walking/roaming
संचारेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसंचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियासाधन-भाव (by moving about)
पदेat (each) step
पदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; अव्ययीभावार्थे पुनरुक्तिः
पदेat (each) step
पदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (pade pade = at every step)

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa narrative convention)

Tirtha: Vārāṇasī-vīthayaḥ (streets of Kāśī)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim stream moves through narrow Kāśī lanes lined with small shrines and liṅgas; each footstep emits a faint glow of merit; distant yajña fires appear dim in comparison, symbolizing kratu-koṭi surpassed.

V
Vārāṇasī

FAQs

Sacred geography can surpass ritual magnitude: Kāśī grants extraordinary merit through simple contact and movement within it.

Vārāṇasī itself—especially its vīthīs (lanes/streets) as a sacred field.

Vīthī-saṃcāra—pilgrimage-walking through Vārāṇasī (a form of sacred circumambulation/holy roaming).