Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 6

सर्वर्तुकुसुमान्वृक्षान्सुच्छायस्निग्धपल्लवान् । सफलान्सुलताश्लिष्टान्दृष्ट्वा प्रीतिमगान्मुनिः

sarvartukusumānvṛkṣānsucchāyasnigdhapallavān | saphalānsulatāśliṣṭāndṛṣṭvā prītimagānmuniḥ

เมื่อเห็นหมู่ไม้ที่ออกดอกทุกฤดู มีร่มเงางามและยอดอ่อนมันวาว มีผลดก และถูกเถาวัลย์อ่อนช้อยเกี่ยวรัด มุนีก็เปี่ยมด้วยความปีติ

सर्व-ऋतु-कुसुमान्flowering in all seasons
सर्व-ऋतु-कुसुमान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + ऋतु (प्रातिपदिक) + कुसुम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (agreeing with वृक्षान्); तत्पुरुष (सर्वेषु ऋतुषु कुसुमानि येषाम्)
वृक्षान्trees
वृक्षान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
सु-च्छाय-स्निग्ध-पल्लवान्with very shady, glossy tender leaves
सु-च्छाय-स्निग्ध-पल्लवान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय/उपसर्गवत्) + छाया (प्रातिपदिक) + स्निग्ध (प्रातिपदिक) + पल्लव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय/बहुपद-समास (सुच्छाया च स्निग्धाः पल्लवाः येषाम्)
स-फलान्with fruits
स-फलान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सह-उपपद (sa- = 'with')
सु-लता-आश्लिष्टान्well-entwined by creepers
सु-लता-आश्लिष्टान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय/उपसर्गवत्) + लता (प्रातिपदिक) + आश्लिष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (लताभिः आश्लिष्टान् = embraced/entwined by creepers)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) (having seen)
प्रीतिम्joy, delight
प्रीतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अगात्attained, came to
अगात्:
Kriya (Main predicate/मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलुङ्-लकार (aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन (he went/attained)
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Skanda

Tirtha: Ānandakānana (Kāśī)

Type: kshetra

Scene: A luminous forest where trees blossom in every season, offering deep shade, glossy tender shoots, abundant fruits, and creepers entwining trunks—Durvāsā’s face softened by joy.

D
Durvāsā (implied by context)
Ā
Ānandakānana

FAQs

A true kṣetra manifests divine harmony: nature itself becomes auspicious and joy-giving where Śiva’s presence sanctifies the land.

Ānandakānana—the sacred grove of Kāśī—shown through its miraculous, ever-seasonal bloom.

None; the verse supports tīrtha-darśana as a contemplative practice—seeing the sanctified landscape as a form of devotion.