Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 43

दीर्घग्रीवोथ पिंगाक्षः पिंगलः पिंगमूर्धजः । बहुनेत्रो लंबकर्णः खर्वः पर्वतविग्रहः

dīrghagrīvotha piṃgākṣaḥ piṃgalaḥ piṃgamūrdhajaḥ | bahunetro laṃbakarṇaḥ kharvaḥ parvatavigrahaḥ

แล้วปรากฏ ทิรฆครีวะ ปิงคากษะ ปิงคละ และปิงคมูรธชะ; พหุเนตร ลัมพกรณะ คัรวะ และปัรวตวิครหะ—เหล่าคณะผู้มีลักษณะพิสดารและเดชานุภาพใหญ่ยิ่ง

दीर्घग्रीवःlong-necked
दीर्घग्रीवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक) + ग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण—‘दीर्घा ग्रीवा यस्य’ (long-necked)
अथthen; and
अथ:
Sambandha/Discourse marker
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय—समुच्चय/अनन्तरार्थक (then/and then)
पिङ्गाक्षःtawny-eyed
पिङ्गाक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपिङ्ग (प्रातिपदिक) + अक्षि/अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण—‘पिङ्गे अक्षिणी यस्य’ (having tawny eyes)
पिङ्गलःtawny; brownish
पिङ्गलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपिङ्गल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (tawny/brownish)
पिङ्गमूर्धजःtawny-haired
पिङ्गमूर्धजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपिङ्ग (प्रातिपदिक) + मूर्धज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण—‘पिङ्गाः मूर्धजाः (केशाः) यस्य’ (tawny-haired)
बहुनेत्रःmany-eyed
बहुनेत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + नेत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण—‘बहूनि नेत्राणि यस्य’ (many-eyed)
लम्बकर्णःlong-eared
लम्बकर्णः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootलम्ब (प्रातिपदिक) + कर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण—‘लम्बौ कर्णौ यस्य’ (long-eared)
खर्वःdwarfish; short
खर्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootखर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (dwarf/short)
पर्वतविग्रहःmountain-bodied; of mountain-like form
पर्वतविग्रहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपर्वत (प्रातिपदिक) + विग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—‘पर्वतस्य इव विग्रहः’/‘पर्वत-सदृश-विग्रहः’ (mountain-like form)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa narrative style)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Listener: Sage audience in the Kāśīkhaṇḍa frame (traditionally Śaunaka/ṛṣis in Purāṇic narration)

Scene: A procession-like catalogue of Śiva’s gaṇas in Kāśī—each with distinctive physiognomy (long neck, tawny eyes, many eyes, long ears, dwarf-like, mountain-bodied), standing as a living rampart around the sacred city.

K
Kāśī (context)
Ś
Śiva (implied)
G
Gaṇas

FAQs

The sacred realm is upheld by countless forms of divine agency—difference of form does not lessen sanctity when it serves Dharma.

Kāśī, as the implied protected sacred space in this adhyāya.

None.