Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 73

ततोपि मुचुकुंदाख्यं तीर्थं चातीव पुण्यदम् । यत्र स्नातो नरो जातु रिपुभिर्नाभिभूयते

tatopi mucukuṃdākhyaṃ tīrthaṃ cātīva puṇyadam | yatra snāto naro jātu ripubhirnābhibhūyate

ยิ่งไปกว่านั้น ยังมีทิรถะนามว่า “มุจุกุนทะ” ผู้ประทานบุญกุศลอย่างยิ่ง ผู้ใดอาบน้ำที่นั่น ย่อมไม่ถูกศัตรูครอบงำเลย

tataḥthereafter/from that
tataḥ:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तसिल्-अर्थे: "from that/thereafter"
apialso/even
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also/even)
mucukuṃda-ākhyamcalled Mucukunda
mucukuṃda-ākhyam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmucukuṃda (प्रातिपदिक) + ākhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: "मुचुकुन्दस्य आख्या यस्य")
tīrthamsacred place
tīrtham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction: and)
atīvaexceedingly
atīva:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatīva (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: exceedingly)
puṇya-dambestowing merit
puṇya-dam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpuṇya (प्रातिपदिक) + da (कृदन्त; √dā (दा) क/णिनि-प्रत्यय: द)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; तत्पुरुष-समास (कर्मधारय/उपपद: "पुण्यं ददाति")
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (where)
snātaḥhaving bathed
snātaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√snā (स्ना) क्त (स्नात)
Formकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; कर्तरि: "having bathed"
naraḥa man
naraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
jātuever
jātu:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootjātu (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (ever/at any time)
ripubhiḥby enemies
ripubhiḥ:
Karana (Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootripu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (Instr pl)
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
abhibhūyateis overcome/defeated
abhibhūyate:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi + √bhū (भू) यक्/य (passive)
Formलट् (Present); प्रथमपुरुष; एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive): "is overcome"

Skanda (deduced: Kāśī Khaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Mucukunda-tīrtha

Type: ghat

Scene: Pilgrims bathing at a Kashi tīrtha under protective divine presence; a warrior-pilgrim emerges from the water with calm eyes while shadowy ‘enemies’ recede; subtle icon of Kṛṣṇa/Mucukunda lore hinted via a sleeping king motif in the background.

M
Mucukunda Tīrtha

FAQs

Ritual purity through tīrtha-snāṇa is linked with both inner merit (puṇya) and outer protection in dharmic life.

Mucukunda Tīrtha.

Snāna (sacred bathing) at the tīrtha.