Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 98

वामपादप्रहारेण तमाताड्य स निर्भयः । संस्मरंश्चक्रिणं चित्ते जगद्रक्षामणिं हरिम्

vāmapādaprahāreṇa tamātāḍya sa nirbhayaḥ | saṃsmaraṃścakriṇaṃ citte jagadrakṣāmaṇiṃ harim

เขาเตะด้วยเท้าซ้ายฟาดใส่มัน แล้วตั้งมั่นอย่างไร้ความหวาดหวั่น พลางระลึกในดวงใจถึงพระหริ ผู้ทรงจักร อัญมณีผู้พิทักษ์โลก

वामपादप्रहारेणwith a blow of the left foot
वामपादप्रहारेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवाम (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक) + प्रहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; ‘वामस्य पादस्य प्रहारः’ इति
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आताड्यhaving struck
आताड्य:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ + ताड् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund); ‘having struck’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
निर्भयःfearless
निर्भयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर्भय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सः)
संस्मरन्remembering
संस्मरन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + स्मृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (वर्तमान-कृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘remembering’
चक्रिणम्the discus-bearer (Vishnu)
चक्रिणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचक्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘चक्रधारी’
चित्तेin (his) mind
चित्ते:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
जगद्रक्षामणिम्the jewel of the world’s protection
जगद्रक्षामणिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + रक्षा (प्रातिपदिक) + मणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘जगतः रक्षायाः मणिः’ इति (उपमा-रूपक)
हरिम्Hari (Vishnu)
हरिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Narrator (contextually Skanda to Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: Mitrajit delivers a sharp left-foot strike to the assailant, yet his face remains composed; a subtle inner glow suggests Hari remembered in the heart, contrasting outer violence with inner devotion.

H
Hari
C
Cakrin (Viṣṇu)

FAQs

Courage in dharma is strengthened by inward remembrance of the Divine Protector.

The narrative belongs to Kāśī’s sacred cycle in the Kāśīkhaṇḍa, supporting Kāśī’s role as a refuge for dharma.

Implicit smaraṇa (remembrance) of Hari; no formal rite is specified.