Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 21

त्रिविक्रमत्रिलोकीश चक्रपाणे चतुर्भुज । इत्यादीनि पवित्राणि नामानि प्रतिमंदिरम्

trivikramatrilokīśa cakrapāṇe caturbhuja | ityādīni pavitrāṇi nāmāni pratimaṃdiram

“ตรีวิกรมะ”, “เจ้าแห่งสามโลก”, “ผู้ทรงจักร”, “ผู้มีสี่กร”—นามอันศักดิ์สิทธิ์เหล่านี้และอื่น ๆ ปรากฏอยู่ในทุกเทวาลัย

त्रिविक्रमत्रिलोकीशO Trivikrama and Trilokīśa
त्रिविक्रमत्रिलोकीश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootत्रिविक्रम (प्रातिपदिक) + त्रिलोकीश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; द्वन्द्वसमासः (समाहार/समुच्चयार्थ)
चक्रपाणेO Cakrapāṇi (one who holds the discus)
चक्रपाणे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootचक्रपाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चक्रस्य पाणिः)
चतुर्भुजO four-armed one
चतुर्भुज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootचतुर्भुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; द्विगु/तत्पुरुषसमासः (चत्वारः भुजाः यस्य)
इतिthus
इति:
Discourse marker (इति-निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यर्थसूचक-निपातः (quotative particle)
आदीनिand others (beginning with these)
आदीनि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1/प्रथमा), बहुवचन; विशेषणम् (…and so on)
पवित्राणिholy, purifying
पवित्राणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1/प्रथमा), बहुवचन; विशेषणम्
नामानिnames
नामानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1/प्रथमा), बहुवचन
प्रतिin each, per
प्रति:
Adverbial (अव्ययार्थ)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्ग/पूर्वसर्गार्थे अव्ययम् (preposition: per/towards)
मन्दिरम्temple
मन्दिरम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/द्वितीया), एकवचन; अव्ययीभावार्थे (प्रति + मन्दिरम् = प्रतिमन्दिरम्)

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī-kṣetra (temple network within the city)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim walks through Kāśī’s lanes where every small shrine bears inscriptions or spoken invocations—Trivikrama, Trilokīśa, Cakrapāṇi, Caturbhuja—echoing from doorways and temple thresholds.

V
Viṣṇu
T
Trivikrama
C
Cakrapāṇi

FAQs

Sacred names are portrayed as universally purifying—present across temples and accessible to all devotees.

The teaching is generalized to ‘every temple,’ while the narrative home remains Kāśī in the Kāśīkhaṇḍa.

Implied is temple-based nāma-smaraṇa and stuti—reciting the Lord’s epithets in sacred spaces.