Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 55

सदैव नक्ते पूजोक्ता सदा नक्ते तु भोजनम् । नक्त एव हि होमोऽयं नक्त एव क्षमापनम्

sadaiva nakte pūjoktā sadā nakte tu bhojanam | nakta eva hi homo'yaṃ nakta eva kṣamāpanam

การบูชากำหนดให้ทำในเวลากลางคืนเท่านั้น และอาหารก็ต้องรับประทานในเวลากลางคืนเช่นกัน พิธีโหมะนี้ต้องทำในเวลากลางคืน และการขอขมาก็ทำในเวลากลางคืนด้วย

sadāalways
sadā:
Kriya-viseshana (Temporal adverb)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (always)
evaindeed/only
eva:
Nipata (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (emphatic/only)
nakteat night
nakte:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootnakta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; काले (at night)
pūjāworship
pūjā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpūjā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
uktāis prescribed
uktā:
Visheshana (Predicate adjective)
TypeVerb
Root√vac (धातु) (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; pūjā इत्यस्य विशेषणम्—‘उक्ता’ (prescribed/said)
sadāalways
sadā:
Kriya-viseshana (Temporal adverb)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
nakteat night
nakte:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootnakta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; काले
tuand/but
tu:
Nipata (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
bhojanameating/meal
bhojanam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhojana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
naktaḥnight-time
naktaḥ:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootnakta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘रात्रौ’ इत्यर्थे; homo इत्यस्य विशेषणम्
evaonly/indeed
eva:
Nipata (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
hifor/indeed
hi:
Nipata (Reason/Emphasis)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक-निपात (for/indeed)
homaḥthe homa
homaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roothoma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ayamthis
ayam:
Visheshana (Demonstrative)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
naktaḥnight-time
naktaḥ:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootnakta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; kṣamāpanam इत्यस्य विशेषणम्
evaonly/indeed
eva:
Nipata (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
kṣamāpanamseeking forgiveness
kṣamāpanam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkṣamāpana (प्रातिपदिक; √kṣam (धातु) + णिच् + ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘क्षमायाः प्रार्थनम्’

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa typically Skanda instructing Agastya)

Tirtha: Kāśī-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: A quiet night in Kāśī: devotee performs pūjā by lamplight, later offers homa; a simple night meal awaits; finally the devotee bows in kṣamā-prārthanā, hands folded, eyes lowered.

N
Nakta (night observance)
H
Homa
K
Kṣamāpanā (seeking forgiveness)

FAQs

Spiritual discipline is strengthened by clear constraints—timing, restraint, and accountability through atonement.

The instruction belongs to Kāśīkhaṇḍa’s vrata tradition associated with Kāśī.

Nakta observance: pūjā, meal, homa, and kṣamāpanā are all to be performed at night.