Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 49

करंभो दधिभक्तं च सचूतरसमंडकाः । फेणिका वटकाश्चैव पायसं च सशर्करम्

karaṃbho dadhibhaktaṃ ca sacūtarasamaṃḍakāḥ | pheṇikā vaṭakāścaiva pāyasaṃ ca saśarkaram

จงถวายกะรัมภะและข้าวคลุกนมเปรี้ยว ขนมมณฑกะที่ปรุงด้วยน้ำมะม่วง (หรือสาระมะม่วง) ทั้งขนมเฟณิกาและของทอดวฏกะ และปายสะ (ข้าวน้ำนม) พร้อมน้ำตาล

करम्भःkaraṃbha (a sweet/food preparation)
करम्भः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकरम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
दधिभक्तम्rice with curd
दधिभक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदधि + भक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; here as item-list: Nominative singular; षष्ठी-तत्पुरुष (दध्नः भक्तम्)
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय; conjunction
सचूत-रस-मण्डकाःcakes with mango-juice (mango-flavoured cakes)
सचूत-रस-मण्डकाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस + चूत + रस + मण्डक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural; समास: (चूत-रसस्य मण्डकाः) सह (युक्ताः)
फेणिकाःpheṇikā sweets
फेणिकाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफेणिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural
वटकाःvaṭaka fritters/balls
वटकाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवटक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय; conjunction
एवindeed/also
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात; emphatic particle
पायसम्pāyasa (milk-rice pudding)
पायसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपायस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; here as item-list: Nominative singular
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय; conjunction
सशर्करम्with sugar
सशर्करम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + शर्करा (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; here qualifying पायसम्; समास/उपपद: 'with sugar' (सहित)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa typically Skanda instructing Agastya)

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (generic)

Scene: A ritual tray (pātra) laden with karaṃbha, curd-rice, mango-flavored cakes, pheṇikā spirals, vaṭaka fritters, and payasa sprinkled with sugar is presented before the deity in a Kāśī shrine.

K
Kāśī
D
Devī (implied recipient in context)

FAQs

Devotional discipline is expressed through proper naivedya—offering wholesome foods as sacred service.

The prescriptions belong to the Kāśīkhaṇḍa, centered on Kāśī’s sacred ritual culture.

A catalog of naivedya items to be offered during the vrata cycle.