Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 75

मत्प्रासादैंद्रदिग्भागे ज्ञानमंडपमस्ति यत् । ज्ञानं दिशामि सततं तत्र मां ध्यायतां सताम्

matprāsādaiṃdradigbhāge jñānamaṃḍapamasti yat | jñānaṃ diśāmi satataṃ tatra māṃ dhyāyatāṃ satām

ในทิศตะวันออกแห่งปราสาทของเรา มี ‘ชญานะ-มณฑป’ คือมณฑปแห่งญาณ ที่นั่นเราประทานญาณอยู่เนืองนิตย์แก่สัตบุรุษผู้เพ่งภาวนาถึงเรา

मत्प्रासादैन्द्रदिग्भागेin the Indra-direction section of my palace (east side)
मत्प्रासादैन्द्रदिग्भागे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootमत्-प्रासाद-ऐन्द्र-दिक्-भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—(मम प्रासादः) षष्ठी-तत्पुरुषः (मत्प्रासाद), (ऐन्द्रा दिक्) कर्मधारयः, (दिशः भागः) षष्ठी-तत्पुरुषः; समस्तपदं स्थानवाचकम्
ज्ञानमण्डपम्the pavilion of knowledge
ज्ञानमण्डपम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootज्ञान-मण्डप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ज्ञानस्य मण्डपः)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
यत्which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध/Relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun referring to 'ज्ञानमण्डपम्')
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दिशामिI bestow/teach
दिशामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदिश् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
सततम्always
सततम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसततम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time: always)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place)
माम्me
माम्:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ध्यायताम्(of) those meditating
ध्यायताम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive sense with 'सताम्')
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, तृतीयपुरुष, बहुवचन; शतृ-प्रयोगार्थे (present participle sense: 'of those who meditate')
सताम्of the good/virtuous (people)
सताम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

Śiva

Tirtha: Jñāna-maṇḍapa (conceptual within Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Bhavānī/Devī (implied continuity)

Scene: A luminous eastern pavilion with sunrise light; Śiva seated in yogic stillness, rays of knowledge emanating toward meditating sādhus; manuscripts and a lamp symbolize śāstra and inner illumination.

J
Jñāna-maṇḍapa
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Meditation on Śiva—especially in a sanctified Kāśī locus—is taught as a steady source of jñāna (liberating insight).

The Jñāna-maṇḍapa located in the eastern quarter of Śiva’s palace precinct in Kāśī.

Dhyāna (meditation) upon Śiva is explicitly stated as the practice that receives continual bestowal of knowledge.