Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 70

इंद्रद्युम्नेश्वरं लिंगं तत्समीपे समर्च्य च । तेजोमयेन यानेन स स्वर्ग भुवि मोदते

iṃdradyumneśvaraṃ liṃgaṃ tatsamīpe samarcya ca | tejomayena yānena sa svarga bhuvi modate

ครั้นบูชาศิวลึงค์อินทรทยุมเนศวร และถวายสักการะโดยชอบ ณ ที่ใกล้เคียงนั้นแล้ว ผู้นั้นย่อมรื่นรมย์ในสวรรค์โลก โดยเสด็จไปด้วยวิมานทิพย์อันรุ่งเรืองสว่างไสว

इन्द्रद्युम्नेश्वरम्(the) Indradyumneśvara (Lord of Indradyumna)
इन्द्रद्युम्नेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइन्द्रद्युम्न-ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; इन्द्रद्युम्नस्य ईश्वरः इति षष्ठी-तत्पुरुषः
लिङ्गम्liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तत्-समीपेnear it
तत्-समीपे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + समीप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (समीप-शब्दः), सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तत्-सम्बन्धेन ‘तस्य समीपे’
समर्च्यhaving duly worshipped
समर्च्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + अर्च् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; ‘समर्च्य’ = having worshipped
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तेजोमयेनby/with a radiant
तेजोमयेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootतेजस् (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; तेजोमयः = तेजसा मयः (instrumental-tatpurusha sense)
यानेनvehicle
यानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; पदपाठे ‘स्वर्ग’ इति दृश्यते, अर्थतः ‘स्वर्गे’
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक; स्त्रीलिङ्ग ‘भू/भुव्’)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
मोदतेrejoices
मोदते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुद् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Skanda (deduced from Kāśīkhaṇḍa dialogue context)

Tirtha: Indradyumneśvara

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage-inquirer audience within the Kāśī-māhātmya frame (traditionally sages/devotees)

Scene: A pilgrim worships a radiant liṅga labeled Indradyumneśvara within a Kāśī shrine; above, a luminous celestial vimāna descends, bathing the sanctum in golden light as the devotee is borne to svarga.

I
Indradyumneśvara
L
Liṅga
S
Svarga

FAQs

Reverent worship of a specific Kāśī-liṅga yields exalted posthumous joy and divine elevation.

Indradyumneśvara Liṅga, presented as a meritorious shrine within the Kāśī sacred landscape.

To worship (arcana) the Indradyumneśvara Liṅga, specifically in its immediate proximity.