Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 25

कलरव्युवाच । प्रिय पारावत प्राज्ञ सर्वकामि सुखारव । तव दृग्विषयं प्राप्तः श्येनोय प्रबलो रिपुः

kalaravyuvāca | priya pārāvata prājña sarvakāmi sukhārava | tava dṛgviṣayaṃ prāptaḥ śyenoya prabalo ripuḥ

กาลรวากล่าวว่า: “โอ้พิราบที่รัก ผู้มีปัญญา เสียงหวาน ผู้บันดาลความปรารถนาทั้งปวง เหยี่ยวนี้คือศัตรูผู้ทรงกำลัง ได้มาปรากฏในสายตาของท่านแล้ว”

कलरवीKalaravī (name)
कलरवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकलरवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); वक्तृ-निर्देश (speaker)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
प्रियdear
प्रिय:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier) पारावत
पारावतO paravat (pigeon)
पारावत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपारावत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
प्राज्ञO wise one
प्राज्ञ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; विशेषण
सर्वकामिO fulfiller/desirer of all wishes
सर्वकामि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootसर्व + कामिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सर्वेषां कामानां कामी = desiring/fulfilling all wishes)
सुखारवO sweet-voiced one
सुखारव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootसुख + रव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (सुखः रवः यस्य)
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
दृग्विषयम्the range of (your) sight
दृग्विषयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदृश्/दृक् (प्रातिपदिक) + विषय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (दृशः विषयः = range of sight)
प्राप्तःhas come/arrived
प्राप्तः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formभूतकृदन्त (past active participle) √आप् with उपसर्ग प्र; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
श्येनःthe hawk
श्येनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्येन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
प्रबलःstrong
प्रबलः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रबल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier) रिपुः/श्येनः
रिपुःenemy
रिपुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Kalaravā (the dove-wife)

Scene: Close-up of the Kalaravā bird speaking to her dove-husband: gentle posture, affectionate gaze, yet pointing toward the looming hawk; contrast of tenderness and threat.

K
Kalaravā
P
Pārāvata (male dove)
Ś
Śyena (hawk)
K
Kāśī (context)

FAQs

Even in sacred refuge, vigilance and wise communication are part of dharma.

The broader Kāśī-kṣetra atmosphere is the backdrop, where refuge is real yet calls for mindful conduct.

None; the verse is direct speech announcing the presence of danger.