Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

तद्दक्षिणे महालिंगं मुने भीष्मेश संज्ञितम् । कलिः कालश्च कामश्च बाधंते न तदीक्षणात्

taddakṣiṇe mahāliṃgaṃ mune bhīṣmeśa saṃjñitam | kaliḥ kālaśca kāmaśca bādhaṃte na tadīkṣaṇāt

ทางทิศใต้ของลึงคะนั้น โอ้มุนี มีมหาลึงคะนามว่า ‘ภีษเมศะ’ เพียงได้เห็นเท่านั้น กาลี กาลเวลา และกามตัณหา ย่อมไม่อาจครอบงำผู้ใดได้

तत्of that
तत्:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन (अधिकारार्थ: 'of that')
दक्षिणेon the south (side)
दक्षिणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
महालिङ्गम्the great liṅga
महालिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारय (महच्च तत् लिङ्गम्)
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
भीष्मेशBhīṣmeśa (Lord of Bhīṣma / named Bhīṣmeśa)
भीष्मेश:
Samjna (Name/apposition)
TypeNoun
Rootभीष्म (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (contextually नामरूप), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भीष्मस्य ईशः)
संज्ञितम्called; designated
संज्ञितम्:
Kriya-visheshana (Predicate/State)
TypeVerb
Rootसम्-ज्ञा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (महालिङ्गम् इति)
कलिःKali (the age/personification)
कलिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कालःTime
कालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
कामःDesire (Kāma)
कामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
बाधन्तेafflict; trouble
बाधन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootबाध् (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
तत्of that (liṅga)
तत्:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
ईक्षणात्from seeing; by the sight
ईक्षणात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootईक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन

Skanda

Tirtha: Bhīṣmeśa Mahāliṅga

Type: kshetra

Listener: muni (sage) addressed in the verse

Scene: A towering ‘mahāliṅga’ shrine labeled Bhīṣmeśa; three shadowy forces—Kali (dark age figure), Kāla (time/death with noose), Kāma (archer of desire)—recede or dissolve as a pilgrim beholds the liṅga; the scene conveys protection and inner victory.

B
Bhīṣmeśa-liṅga
K
Kali
K
Kāla
K
Kāma
K
Kāśī

FAQs

Śiva’s presence in Kāśī is praised as a shield: darśana weakens the forces of discord, mortality-anxiety, and craving.

The Bhīṣmeśa mahāliṅga located south of the previously mentioned liṅga in the Triviṣṭapa region of Kāśī.

Darśana (beholding) of Bhīṣmeśa-liṅga for protection from Kali, Kāla, and Kāma.