Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 94

यात्रामिलितभक्तेषु प्रातर्यातेषु सर्वतः । संमार्जनादिकं कृत्वा लिंगमभ्यर्च्य हर्षतः

yātrāmilitabhakteṣu prātaryāteṣu sarvataḥ | saṃmārjanādikaṃ kṛtvā liṃgamabhyarcya harṣataḥ

ครั้นเมื่อเหล่าผู้ภักดีที่มาชุมนุมเพื่อขบวนยาตราได้ออกเดินทางยามเช้าไปทุกทิศแล้ว นางได้กวาดชำระและทำการรับใช้อื่น ๆ จากนั้นจึงบูชาลึงค์ด้วยความปีติยินดี

यात्रा-मिलित-भक्तेषुamong the devotees gathered for the yātrā
यात्रा-मिलित-भक्तेषु:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयात्रा (प्रातिपदिक) + मिलित (कृदन्त; √मिल्/√मिल (धातु) + क्त) + भक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; तत्पुरुषसमासः: यात्रायां मिलिताः भक्ताः = ‘among the devotees assembled for the procession/pilgrimage’
प्रातःin the morning
प्रातः:
Kāla (Temporal adjunct/काल)
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय/adverb of time
यातेषु(when they had) departed
यातेषु:
Adhikaraṇa (Locative qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootयात (कृदन्त; √या (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (भक्तेषु understood)
सर्वतःeverywhere, on all sides
सर्वतः:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formदिक्/परिमाणवाचक अव्यय (adverb: ‘on all sides/entirely’)
संमार्जन-आदिकम्sweeping etc.
संमार्जन-आदिकम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंमार्जन (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः: संमार्जनं आदिः यस्य तत् = ‘sweeping and the like’
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकालिक)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
लिङ्गम्the liṅga
लिङ्गम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
अभ्यर्च्यhaving worshipped
अभ्यर्च्य:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकालिक)
TypeVerb
Rootअभि + √अर्च् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive); उपसर्ग: अभि
हर्षतःwith joy
हर्षतः:
Hetu (Cause/भाव)
TypeNoun
Rootहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; हेतौ/कारणार्थे ‘from/with joy’ (adverbial ablative)

Skanda

Tirtha: Praṇaveśa-liṅga precinct (Kāśī)

Type: ghat

Scene: Morning light in a Kāśī temple courtyard: pilgrims disperse; Mādhavī remains, sweeping the stone floor, gathering flowers, then approaching the liṅga with offerings, smiling with quiet joy.

K
Kāśī (Vārāṇasī)
Y
Yātrā (religious procession)
Ś
Śiva-liṅga

FAQs

In Kāśī, simple acts like cleaning the sacred space become potent bhakti when offered before liṅga-worship.

Kāśī’s Śaiva shrine setting, centered on the worship of the liṅga (Oṃkāra-associated context in this adhyāya).

Saṃmārjana (sweeping/cleaning) and abhyarcana (formal worship) of the Śiva-liṅga.