Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 13

वार्धकेन समाक्रांतस्तपसा कृशविग्रहः । शंभोराराधनेनिष्ठः श्रेष्ठः सर्वतपस्विषु

vārdhakena samākrāṃtastapasā kṛśavigrahaḥ | śaṃbhorārādhaneniṣṭhaḥ śreṣṭhaḥ sarvatapasviṣu

แม้ชราภาพจะครอบงำ และกายจะผ่ายผอมด้วยตบะ เขาก็มิได้คลอนแคลนในอาราธนาพระศัมภู เป็นผู้ประเสริฐยิ่งในหมู่ตบัสวีทั้งปวง

वार्धकेनby old age
वार्धकेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवार्धक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम् (instr. sg.)
समाक्रान्तःovercome, seized
समाक्रान्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-√क्रम् (धातु) → समाक्रान्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (PPP)
तपसाby austerity
तपसा:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (instr. sg.)
कृशthin, emaciated
कृश:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; समासपूर्वपदत्वेन विशेषणम्
विग्रहःbody, form
विग्रहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
शम्भोःof Śambhu (Śiva)
शम्भोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (gen. sg.)
आराधनेin worship
आराधने:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआराधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (loc. sg.)
निष्ठःsteadfast, devoted
निष्ठः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; ‘निष्ठ’ = devoted/steadfast
श्रेष्ठःbest, foremost
श्रेष्ठः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्
सर्वall
सर्व:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपदत्वेन विशेषणम्
तपस्विषुamong ascetics
तपस्विषु:
Adhikaraṇa (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतपस्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम् (loc. pl.)

Skanda (narration within Skanda–Agastya dialogue, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: An aged, lean ascetic—body worn by austerity—radiates spiritual authority, absorbed in worship of Śambhu; the contrast of frailty and inner strength is central.

Ś
Śambhu (Śiva)
G
Garga

FAQs

Steadfast devotion to Śiva and disciplined tapas are presented as the marks of spiritual excellence.

The Kāśī setting is implied; the city is celebrated as a seat of Śiva-worship and accomplished ascetics.

No single rite is prescribed; the verse praises sustained ārādhana (worship) of Śiva supported by tapas.