Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 11

स्वस्थोपविष्टान्स्वपुरोरग्रतोऽचलमानसान् । प्रणम्योपाविशत्तत्र तदाचार्यस्य सन्निधौ

svasthopaviṣṭānsvapuroragrato'calamānasān | praṇamyopāviśattatra tadācāryasya sannidhau

ครั้นเห็นเขาทั้งหลายนั่งสงบอยู่เบื้องหน้า จิตมั่นคงไม่หวั่นไหว เขาจึงนอบน้อมกราบด้วยศรัทธาก่อน แล้วจึงนั่งลง ณ ที่นั้น ต่อหน้าพระอาจารย์ผู้ควรบูชา

स्वस्थhealthy, at ease
स्वस्थ:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्वस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), बहुवचनम्; विशेषणम् (acc. pl. masc.)
उपविष्टान्seated
उपविष्टान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootउप-√विश् (धातु) → उपविष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि/भूतकृत् (past passive participle)
स्वone's own
स्व:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्-प्रयोगः; समासपूर्वपदत्वेन (indeclinable-like pronominal adjective)
पुरःin front
पुरः:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; स्थानवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
अग्रतःahead, before
अग्रतः:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्ययम्; स्थानवाचक-अव्ययम् (adverb)
अचलunmoving, steady
अचल:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअचल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
मानसान्minds (mentally)
मानसान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम् (acc. pl. masc.)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to verb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्र-√नम् (धातु) → प्रणम्य (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund/absolutive)
उपाविशत्sat down
उपाविशत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-आ-√विश् (धातु)
Formलङ्-लकारः (imperfect/past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)
तद्that
तद्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपदत्वेन निर्देशः (that; used as determiner)
आचार्यस्यof the teacher
आचार्यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआचार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम् (gen. sg.)
सन्निधौin the presence
सन्निधौ:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसन्निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम् (loc. sg.)

Skanda (narration within Skanda–Agastya dialogue, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A tranquil teaching setting: disciples seated steady-minded; a newcomer bows and sits near the revered ācārya, emphasizing humility and order.

Ā
Ācārya
D
disciples/ascetics

FAQs

Approach to sacred knowledge begins with humility—bowing to the teacher and sitting attentively in the guru’s presence.

The broader setting is Kāśī (Vārāṇasī) in the Kāśīkhaṇḍa, where encounters with realized teachers are part of the city’s spiritual greatness.

No formal rite is prescribed here; the implied discipline is respectful conduct (praṇāma) and attentive seated listening near the guru.