Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 4

तीर्थं पिलिपिलाख्यं तद्द्युनद्यंभसि विश्रुतम् । सर्वतीर्थमयं तीर्थं तत्काश्यां परिगीयते

tīrthaṃ pilipilākhyaṃ taddyunadyaṃbhasi viśrutam | sarvatīrthamayaṃ tīrthaṃ tatkāśyāṃ parigīyate

ท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์นามว่า ‘ปิลิปิลา’ นั้นเลื่องลือในสายน้ำแห่งแม่น้ำทิพย์ ในกาศีสรรเสริญว่าเป็นตีรถะที่รวมแก่นแห่งตีรถะทั้งปวงไว้ในตน

तीर्थम्a sacred ford/place
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता (विश्रुतम्/परिगीयते)
पिलिपिलाख्यम्named Pilipila
पिलिपिलाख्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपिलिपिल-आख्य (प्रातिपदिक; पिलिपिल + आख्य)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (तीर्थम्)
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निर्देश (that)
द्युनदिof the Dyunadī river
द्युनदि:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootद्युनदि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध (of the river Dyunadī)
अम्भसिin the water
अम्भसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअम्भस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण (in water)
विश्रुतम्renowned
विश्रुतम्:
Kriya (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootवि-√श्रु (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (renowned)
सर्वतीर्थमयम्consisting of all tīrthas
सर्वतीर्थमयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व-तीर्थ-मय (प्रातिपदिक; सर्व + तीर्थ + मय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (तीर्थम्)
तीर्थम्the tīrtha
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता (परिगीयते)
तत्that
तत्:
Sambandha (Deictic/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश (that)
काश्याम्in Kāśī
काश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
परिगीयतेis sung/praised
परिगीयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-√गै (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive), आत्मनेपद

Skanda

Tirtha: Pilipilā-tīrtha

Type: ghat

Listener: Agastya

Scene: On the Gaṅgā in Kāśī, a marked ford named Pilipilā; pilgrims step into shimmering water; above the river, faint icons of many famous tīrthas appear as a visionary overlay, indicating ‘all-tīrtha essence’.

P
Pilipilā Tīrtha
K
Kāśī (Vārāṇasī)
D
Dyunadī (celestial river; often identified with Gaṅgā in purāṇic idiom)

FAQs

Certain Kāśī tīrthas are praised as concentrative—holding the merit of many sacred places within one.

Pilipilā Tīrtha in Kāśī, associated with the waters of the celestial river (Gaṅgā idiom).

Not stated explicitly, but the genre implies tīrtha-sevā such as snāna (holy bathing) and pilgrimage visitation.