Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 24

प्रतिष्ठितानि यानीह मुक्तिहेतूनि तान्यपि । अदृश्यान्यपि दृश्यानि दुरवस्थान्यपि प्रिये

pratiṣṭhitāni yānīha muktihetūni tānyapi | adṛśyānyapi dṛśyāni duravasthānyapi priye

ที่รักเอ๋ย ศิวลึงค์ใดๆ ที่ประดิษฐาน ณ ที่นี้ ล้วนเป็นเหตุแห่งโมกษะ แม้ที่ไม่ปรากฏก็อาจปรากฏให้เห็นได้; แม้อยู่ในสภาพทรุดโทรมก็ยังควรแก่การบูชาในกษेत्रนี้

pratiṣṭhitāniestablished
pratiṣṭhitāni:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpratiṣṭhita (कृदन्त/प्रातिपदिक; prati-√sthā (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्मणि भूतकृदन्त ‘established’
yāniwhich (things)
yāni:
Pradhāna (Correlative/Topic)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः, बहुवचनम्; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
ihahere
iha:
Deśa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
muktihetūnicauses of liberation
muktihetūni:
Viśeṣya/Pradhāna (Predicate/Topic)
TypeNoun
Rootmukti-hetu (प्रातिपदिकानि: mukti + hetu)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘cause of liberation’
tānithose
tāni:
Pradhāna (Correlative)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः, बहुवचनम्; तद्-प्रत्यय (correlative pronoun)
apialso
api:
Sambandha/Avadhāraṇa (Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle)
adṛśyāniinvisible
adṛśyāni:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roota-dṛśya (कृदन्त/प्रातिपदिक; √dṛś (धातु) + यत्; नकारार्थ a-)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘not visible’
apialso
api:
Sambandha/Avadhāraṇa (Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle)
dṛśyānivisible
dṛśyāni:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdṛśya (कृदन्त/प्रातिपदिक; √dṛś (धातु) + यत्)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘visible’
duravasthāniin poor state / hard to access
duravasthāni:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdur-avasthā (प्रातिपदिक; dur + avasthā)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘in bad condition/difficult to approach’
apialso
api:
Sambandha/Avadhāraṇa (Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle)
priyeO beloved (lady)
priye:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootpriyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे संबोधन विभक्तिः, एकवचनम्

Skanda

Tirtha: Ānandakānana / Avimukta-kṣetra (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Pārvatī

Scene: A pilgrim in the grove bows to a weathered, partly hidden liṅga under roots and stones; another liṅga is invisible but indicated by a subtle aura; Śiva’s unseen grace pervades, suggesting liberation emanating from the kṣetra itself.

P
Pārvatī
M
Mukti
Ś
Śiva-liṅga
K
Kāśī

FAQs

In Kāśī, consecrated Śiva-symbols remain liberation-giving regardless of visibility or outward condition—kṣetra-prabhāva surpasses externals.

Kāśī-kṣetra itself, as a mukti-field where liṅga-darśana/ स्मरण carries exceptional power.

No detailed rite; it implies the value of darśana (seeing) and reverence even for overlooked liṅgas.