Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 55

धारयंतीं महामायाममृतस्य कमंडलुम् । दक्षिणेऽभयदां वामे ध्यात्वा को नाऽमृतत्वभाक्

dhārayaṃtīṃ mahāmāyāmamṛtasya kamaṃḍalum | dakṣiṇe'bhayadāṃ vāme dhyātvā ko nā'mṛtatvabhāk

จงเพ่งฌานถึงมหามายา ผู้ทรงกมณฑลุแห่งอมฤตา ประทานอภัยด้วยพระหัตถ์ขวา และทรงถือไว้ด้วยพระหัตถ์ซ้าย—แล้วผู้ใดเล่าจะไม่เป็นผู้มีส่วนในความอมตะ

धारयन्तीम्holding/bearing
धारयन्तीम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier of devatā/mahāmāyā)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/शानच्), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; परस्मैपद-प्रयोगः; 'धारयन्ती' = bearing/holding
महामायाम्Mahāmāyā (the great divine power)
महामायाम्:
Karman (Object of dhyātvā)
TypeNoun
Rootमहामाया (प्रातिपदिक)
Formसमास: कर्मधारय (महā + माया); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अमृतस्यof nectar/immortality
अमृतस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
कमण्डलुम्a water-pot (kamaṇḍalu)
कमण्डलुम्:
Karman (Object of dhārayantīm)
TypeNoun
Rootकमण्डलु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दक्षिणेon the right (side/hand)
दक्षिणे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; देशे (location)
अभयदाम्(hand) granting fearlessness
अभयदाम्:
Karman (Implied object/attribute)
TypeAdjective
Rootअभयदा (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (अभय + दा 'giver of fearlessness'); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; 'हस्तम्/मुद्राम्' इत्यध्याहारः (implied)
वामेon the left (side/hand)
वामे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवाम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; देशे
ध्यात्वाhaving meditated (upon)
ध्यात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to main clause)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: ध्यै (to meditate), पूर्वकालिक क्रिया
कःwho
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; प्रश्नवाचक (interrogative)
not
:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
अमृतत्वभाक्a partaker of immortality
अमृतत्वभाक्:
Karta (Predicate nominative/qualifier of 'kaḥ')
TypeAdjective
Rootअमृतत्व (प्रातिपदिक) + भाज्/भज् (धातु; भाक्-प्रातिपदिक)
Formसमास: उपपद-तत्पुरुष (अमृतत्वं भजते इति); 'भाक्' = कृदन्त-प्रातिपदिक (possessing/partaking); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Amṛteśvarī/Amṛteśvara (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Pilgrim-audience via the narrative interlocutor

Scene: Mahāmāyā stands or sits in a shrine aura, holding an amṛta-filled kamaṇḍalu; right hand in abhaya-mudrā; a devotee meditates with closed eyes, city-temple lamps behind.

M
Mahāmāyā
A
Amṛta
K
Kāśī

FAQs

Right meditation on the Devī’s form—fearlessness and nectar—yields inner liberation and the promise of amṛtatva.

The Amṛteśvarī sphere in Kāśī, where the Devī is contemplated as Mahāmāyā with the nectar pot.

Dhyāna (meditation) on the Devī’s iconographic form: amṛta-kamaṇḍalu and abhaya-giving hand.