Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 40

योषिद्वा पुरुषो वापि चित्रघंटां न योर्चयेत् । काश्यां विघ्नसहस्राणि तं सेवंते पदेपदे

yoṣidvā puruṣo vāpi citraghaṃṭāṃ na yorcayet | kāśyāṃ vighnasahasrāṇi taṃ sevaṃte padepade

ไม่ว่าหญิงหรือชาย ผู้ใดในกาศีมิได้บูชาเทวีจิตรฆัณฏา ผู้นั้นย่อมมีอุปสรรคนับพันมาประชิดในทุกย่างก้าว

योषित्a woman
योषित्:
Karta (Subject/कर्ता) (option)
TypeNoun
Rootयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
वाor
वा:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक-निपात = or
पुरुषःa man
पुरुषः:
Karta (Subject/कर्ता) (option)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
वाor
वा:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक-निपात = or
अपिeven/also
अपि:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात = even/also
चित्रघण्टाम्Citraghaṇṭā (the goddess)
चित्रघण्टाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचित्रघण्टा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
not
:
Negation
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता) (relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धबोधक-सर्वनाम (relative pronoun)
अर्चयेत्should worship
अर्चयेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√अर्च् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
काश्याम्in Kāśī
काश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
विघ्न-सहस्राणिthousands of obstacles
विघ्न-सहस्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविघ्न (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (विघ्नानां सहस्राणि = thousands of obstacles)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
सेवन्तेattend/afflict
सेवन्ते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√सेव् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; आत्मनेपद
पदेat a step
पदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (अव्ययीभावार्थे लोके); ‘at (each) step’
पदेat every step
पदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; पुनरुक्ति (pade pade = at every step)

Skanda (deduced: Kāśī Khaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Citraghaṇṭā (Kāśī)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim in Kāśī ignores the Citraghaṇṭā shrine; the path ahead fills with symbolic obstacles—tangled vines, closed gates, stormy steps—until the pilgrim turns back to worship.

C
Citraghaṇṭā
K
Kāśī

FAQs

Kāśī’s sacred path is to be walked with proper devotion; neglecting the local deity’s worship invites repeated impediments.

Kāśī (Vārāṇasī), with emphasis on the shrine/cult of Citraghaṇṭā.

Worship (arcana) of Citraghaṇṭā as an obstacle-removing observance for pilgrims.