Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 79

संपूज्य परया भक्त्या न नरो गर्भमाविशेत् । सौम्यस्थानादिहायातो भगवान्कुक्कुटेश्वरः

saṃpūjya parayā bhaktyā na naro garbhamāviśet | saumyasthānādihāyāto bhagavānkukkuṭeśvaraḥ

เมื่อบูชาด้วยภักติอันยิ่งยวดอย่างครบถ้วน บุรุษย่อมไม่กลับไปเข้าสู่ครรภ์อีก (ไม่เวียนเกิดอีก) จากเสามยสถาน พระผู้เป็นเจ้ากุกกุเฏศวรได้เสด็จมาที่นี่

संपूज्यhaving duly worshipped
संपूज्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-पूज् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; ‘सम्यक् पूजयित्वा/after worshipping’
परयाwith supreme
परया:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; ‘भक्त्या’ इत्यस्य विशेषणम्
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
not
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
गर्भम्womb (rebirth)
गर्भम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
आविशेत्should enter
आविशेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-विश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
सौम्यस्थानात्from Saumya-sthāna
सौम्यस्थानात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootसौम्यस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; समासः—सौम्यं तत् स्थानम् इति कर्मधारयः
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
आयातःhas come
आयातः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-या (धातु)
Formभूतकालिक कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘आगतः/come’
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
कुक्कुटेश्वरःKukkuṭeśvara
कुक्कुटेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुक्कुट + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—कुक्कुटस्य ईश्वरः इति षष्ठी-तत्पुरुषः

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kukkuṭeśvara (in Kāśī)

Type: temple

Scene: Devotees offer intense, focused worship to Kukkuṭeśvara; the atmosphere is inward and liberative, with the verse’s promise ‘not entering the womb again’ hovering like a benediction.

K
Kukkuṭeśvara
S
Saumyasthāna
K
Kāśī

FAQs

Wholehearted devotion and complete worship at Kāśī’s Śaiva shrines is praised as a direct cause of liberation from rebirth.

Kukkuṭeśvara in Kāśī, said to have come from Saumyasthāna.

Saṃpūjā—complete, devoted worship (parā-bhakti) of Kukkuṭeśvara.