Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 23

त्रिलोचनादुदीच्यां तु तद्दृष्टमुक्तये मतम् । महोत्कटेश्वरं लिंगं मरुत्कोटादिहागतम् । कामेश्वरोत्तरे भागे दृष्टं विमलसिद्धिदम्

trilocanādudīcyāṃ tu taddṛṣṭamuktaye matam | mahotkaṭeśvaraṃ liṃgaṃ marutkoṭādihāgatam | kāmeśvarottare bhāge dṛṣṭaṃ vimalasiddhidam

ทางเหนือจากตรีโลจนะ การได้ดาร์ศนะของพระองค์เชื่อกันว่าให้โมกษะได้ ลึงค์มหโอตกเฏศวรเสด็จมาที่นี่จากมรุตโกฏะ และในส่วนเหนือของกาเมศวร การได้เห็นย่อมประทานสิทธิอันบริสุทธิ์ไร้มลทิน

त्रिलोचनात्from Trilocana (Śiva)
त्रिलोचनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootत्रिलोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; समासः त्रि+लोचन (षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः, 'three-eyed')
उदीच्याम्in the northern direction/region
उदीच्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउदीची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थे
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; सर्वनाम
दृष्टम्seen
दृष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
मुक्तयेfor liberation
मुक्तये:
Sampradana (Recipient/Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन
मतम्(it is) considered/opined
मतम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
महोत्कटेश्वरम्Mahotkaṭeśvara
महोत्कटेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहोत्कट + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः महोत्कटस्य ईश्वरः (षष्ठी-तत्पुरुष)
लिङ्गम्liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मरुत्कोटात्from Marutkoṭa
मरुत्कोटात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमरुत्कोट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः मरुतां कोटिः/कोटः (षष्ठी-तत्पुरुष)
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
आगतम्come/arrived
आगतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआ-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (लिङ्गम् इति विशेषणम्)
कामेश्वर-उत्तरेto the north of Kāmeśvara
कामेश्वर-उत्तरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootकामेश्वर (प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः कामेश्वरस्य उत्तरे (षष्ठी-तत्पुरुष)
भागेin the part/area
भागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
दृष्टम्seen
दृष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
विमलसिद्धिदम्granting pure accomplishment
विमलसिद्धिदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविमल + सिद्धि + द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः विमलायाः सिद्धेः दम्/दम् (उपपद-तत्पुरुष; 'giver of pure success')

Skanda

Tirtha: Mahotkaṭeśvara (liṅga)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim approaches a northern Kāśī shrine: Mahotkaṭeśvara-liṅga under a small canopy, with directional markers ‘Trilocana’ and ‘Kāmeśvara’ implied; priests offer bilva and water; the sense of a ‘brought-from-Marutkoṭa’ sacred presence is shown as a subtle aura or procession memory.

T
Trilocana
M
Mahotkaṭeśvara Liṅga
M
Marutkoṭa
K
Kāmeśvara

FAQs

Kāśī’s sacred topography is a liberation-map: specific directions and darśanas are taught as mokṣa-bestowing.

Mahotkaṭeśvara Liṅga near the northern side of Trilocana and the northern part of Kāmeśvara in Kāśī.

Darśana (pilgrim visitation) of the indicated liṅgas/locations is the implied observance.