Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 84

कृत्तिवासेश्वरं लिंगं काश्यां यैर्न विलोकितम् । ते मर्त्यलोके भाराय भुवो भूता न संशयः

kṛttivāseśvaraṃ liṃgaṃ kāśyāṃ yairna vilokitam | te martyaloke bhārāya bhuvo bhūtā na saṃśayaḥ

ผู้ใดมิได้เห็นลึงค์กฤตติวาเสศวรในกาศี ผู้นั้นในโลกมนุษย์ย่อมเป็นเพียงภาระแก่แผ่นดิน—ไม่ต้องสงสัยเลย

कृत्ति-वास-ईश्वरम्(the) Lord of the skin-garment (Kṛttivāseśvara)
कृत्ति-वास-ईश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकृत्ति (प्रातिपदिक) + वास (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण (liṅgaṃ qualifies)
लिङ्गम्liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
काश्याम्in Kāśī
काश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण (locative)
यैःby whom / by those who
यैः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; सम्बन्ध/कर्तृ-निर्देश (relative pronoun)
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
विलोकितम्seen
विलोकितम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + लोक् (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे (seen)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
मर्त्य-लोकेin the mortal world
मर्त्य-लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण
भारायfor a burden
भाराय:
Sampradana (Recipient/Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootभार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; सम्प्रदान (for the purpose of)
भुवःof the earth
भुवः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
भूताःhave become
भूताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; भावे/कर्तरि (having become)
no
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय; here with saṃśayaḥ = 'no'
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

Skanda (contextual, Kāśīkhaṇḍa dialogue)

Tirtha: Kṛttivāseśvara

Type: kshetra

Scene: A stark contrast tableau: the luminous Kṛttivāseśvara liṅga with devotees in reverent queue, while a shadowed figure turns away, depicted as heavy and earth-bound—earth goddess Bhūmi bearing the weight.

K
Kṛttivāseśvara
K
Kāśī
Ś
Śiva (implied)

FAQs

Human life is meant for dharma and God-realization; neglecting Kāśī’s Śiva-darśana is condemned as wasting one’s human opportunity.

Kṛttivāseśvara Liṅga in Kāśī (Varanasi).

The implied prescription is darśana—reverent viewing/visiting of the Kṛttivāseśvara Liṅga in Kāśī.