Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 1

अगस्त्य उवाच । रत्नेश्वरसमुत्पतिं कथयस्व षडानन । रत्नभूतं महालिंगं यत्काश्यां परिवर्ण्यते

agastya uvāca | ratneśvarasamutpatiṃ kathayasva ṣaḍānana | ratnabhūtaṃ mahāliṃgaṃ yatkāśyāṃ parivarṇyate

อคัสตยะกล่าวว่า: โอ้ ศฑานนะ โปรดเล่ากำเนิดแห่งรัตเนศวร—มหาลึงค์อันเป็นรัตนมณี ซึ่งได้รับการสรรเสริญในกาศี

अगस्त्यःAgastya
अगस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
रत्नेश्वरRatneśvara (Lord of jewels)
रत्नेश्वर:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरत्न + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुष (Genitive determinative); प्रातिपदिक (compound base)
समुत्पतिम्origin, arising
समुत्पतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसमुत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
कथयस्वtell (please)
कथयस्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु; कथ् + णिच्)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद
षडाननO Six-faced one (Skanda)
षडानन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootषड् + आनन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; बहुव्रीहि—‘षडाननः यस्य सः’
रत्नभूतम्made of jewels
रत्नभूतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरत्न + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण—‘रत्नरूपम्’
महालिङ्गम्the great liṅga
महालिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारय—‘महच्च तत् लिङ्गम्’
यत्which
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
काश्याम्in Kāśī
काश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
परिवर्ण्यतेis described
परिवर्ण्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवर्ण् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (Passive), आत्मनेपद

Agastya

Tirtha: Ratneśvara (Kāśī)

Type: temple

Listener: Skanda (Ṣaḍānana)

Scene: Agastya, seated in a hermitage-like setting, asks Ṣaḍānana (Skanda) about Ratneśvara, the jewel-made great liṅga praised in Kāśī; the background hints at ghāṭas and temple spires of Vārāṇasī.

A
Agastya
Ṣaḍānana
R
Ratneśvara
K
Kāśī
L
Liṅga

FAQs

Inquiry into a sacred site’s liṅga-māhātmya is itself a devotional act that opens the way to understanding Kāśī’s salvific power.

Ratneśvara Mahāliṅga in Kāśī (Vārāṇasī).

No explicit ritual; it initiates the māhātmya narration of Ratneśvara.